7 lutego 1863 roku oddział powstańców styczniowych pod wodzą Apolinarego Kurowskiego zdobył sosnowiecki dworzec kolejowy na dwa tygodnie ustanawiając w Zagłębiu Dąbrowskim polską władzę. W rocznicę tych wydarzeń w Sosnowcu odbędą się uroczystości, których kulminacyjnym momentem będzie defilada żołnierzy 13. Śląskiej Brygady Wojsk Terytorialnych i rekonstrukcja wydarzeń sprzed 162 lat.
Zryw powstańczy ze stycznia 1863 roku szybko dotarł do Zagłębia Dąbrowskiego. Oddział pod dowództwem Apolinarego Kurowskiego 5 lutego wyruszył z okolic Ojcowa przez Przeginię do Olkusza, a stamtąd do Maczek. W nocy z 6 na 7 lutego na stacji Granica powstańcy uzbroili pociąg, którym przez Ząbkowice i Dąbrowę dotarli do Sosnowca. Piechota i kawaleria ruszyły w stronę dworca i komory celnej, skąd szybko udało się wyprzeć Rosjan. Sosnowiec i Zagłębie od tego momentu przez dwa tygodnie funkcjonowały pod polską administracją.
– Dworzec w Sosnowcu powstał w 1859 roku, a już cztery lata później ten obiekt wszedł do historii Polski – przypomina prof. Dariusz Nawrot, dyrektor Instytutu Zagłębia Dąbrowskiego. – Tradycja wydarzeń, które miały miejsce w Sosnowcu była bardzo ważna w okresie zaborów i w Polsce międzywojennej, stała się też ważna w kontekście budowy tożsamości zagłębiowskiej – dodaje.
Wydarzenia z okresu powstania styczniowego, które przez wiele lat były znane tylko historykom i pasjonatom lokalnych dziejów, w ostatnich dziesięcioleciach wróciły na należne im miejsce w historii regionu i Polski.
– Mimo że w latach PRL-u powstanie styczniowe było cenione jako postępowe i rewolucyjne, w Zagłębiu nie pamiętano o wydarzeniach z 1863 roku. Od 2013 roku włodarze starają się tę pamięć przywrócić i widać, że zaczyna to przynosić efekty – podkreśla prof. Nawrot.
Ponieważ 7 lutego w tym roku przypada w dzień roboczy, w tym roku obchody zostały przeniesione na niedzielę 9 lutego. Uroczystości rozpoczną się o godz. 13 na placu Powstańców Styczniowych przed dworcem Sosnowiec Główny. Będą miały ceremoniał wojskowy. Po krótkim rysie historycznym wydarzeń sprzed 162 lat i wciągnięciu flagi państwowej na maszt odbędzie się apel pamięci, salwa honorowa i defilada żołnierzy 13. Śląskiej Brygady Wojsk Terytoralnych. Przedstawiciele władz złożą też kwiaty pod tablicą upamiętniającą powstańców. Będzie też orkiestra wojskowa.
Drugą częścią obchodów będzie rekonstrukcja bitwy o Sosnowiec, której początek zaplanowano na godz. 14, nadzór merytoryczny nad którą sprawuje prof. Dariusz Nawrot. Na koniec na wszystkich czekać będzie tradycyjna żołnierska grochówka.
