Pierwsza kadencja Sosnowieckiej Rady Kobiet dobiegła końca. Jak podsumowałaby Pani te dwa lata działalności?
– To był czas intensywnej pracy, ale też ogromnej satysfakcji. W czerwcu zakończyła się pierwsza, dwuletnia kadencja Sosnowieckiej Rady Kobiet. To organ doradczy prezydenta Sosnowca, który składał się z 23 społeczniczek i ekspertek z różnych dziedzin. Podczas swojej kadencji zrealizowałyśmy kilka dużych projektów, wiele mniejszych przedsięwzięć, ale przede wszystkim pokazałyśmy, że kobiety mogą mieć realny wpływ na to, jak rozwija się miasto.
Działalność Sosnowieckiej Rady Kobiet nie ograniczała się do organizowania przedsięwzięć i realizacji projektów. Na czym polegała jej rola doradcza?
– Naszym podstawowym zadaniem jest patrzenie na miasto z perspektywy kobiet. Analizujemy miejskie polityki, uchwały, zarządzenia i różne projekty, sprawdzając, czy uwzględniają zasadę równości, prawa człowieka oraz potrzeby mieszkanek. Dobrym przykładem jest nasz udział w pracach nad strategią rozwoju Sosnowca. Przygotowałyśmy kilkustronicowy dokument zawierający analizę i rekomendacje. Znakomita część naszych uwag została uwzględniona. To pokazuje, że głos Rady nie jest wyłącznie symboliczny, ale może przekładać się na konkretne decyzje podejmowane w mieście.
Która z inicjatyw jest dla Pani największym powodem do dumy?
Zdecydowanie projekt „Bezpieczna Sosnowiczanka”, który realizowałyśmy wspólnie z Fundacją Eduro. Edukacja i Rozwój, przy wsparciu Plan International Poland. To było 12 miesięcy bardzo intensywnej pracy. Zaczęłyśmy od spacerów bezpieczeństwa, również nocnych, podczas których wspólnie z mieszkankami przyglądałyśmy się przestrzeni miejskiej. Sprawdzałyśmy, czy kobieta z wózkiem dziecięcym, osoba z niepełnosprawnością, seniorka czy dziewczyna wracająca wieczorem do domu mogą swobodnie i bezpiecznie poruszać się po centrum Sosnowca.
Czy te spacery przyniosły konkretne rezultaty?
Po spacerach zorganizowałyśmy kawiarenkę obywatelską, podczas której wypracowałyśmy rekomendacje dla władz miasta. Jedna z nich dotyczyła przejścia podziemnego w pobliżu poczty. Uczestniczki zwracały uwagę, że choć było czyste i wyremontowane, sprawiało wrażenie zimnego, pustego i mało przyjaznego. Zaproponowały tam na przykład zamontowanie instalacji artystycznej. Niedawno pojawiła się w tym miejscu wystawa poświęcona historii miasta, przygotowana w ramach innego projektu we współpracy z Fundacją Epikur. To dobry przykład zmiany zgodnej z kierunkiem naszych rekomendacji. Pokazuje, że czasami niewielkie rozwiązania mogą poprawić sposób, w jaki odbieramy przestrzeń publiczną.
Ważnym elementem projektu była również edukacja młodzieży.
W ramach „Bezpiecznej Sosnowiczanki” przeszkoliłyśmy ponad 1200 uczennic i uczniów sosnowieckich szkół podstawowych. Rozmawiałyśmy z nimi m.in. o catcallingu, czyli o poniżających, niechcianych zaczepkach, z którymi często spotykamy się na ulicach i które są formą molestowania, a nawet przemocy. Uczyłyśmy, jak można na nie skutecznie reagować, wykorzystując tzw. metodę 5D. To zajęcia, które prowadziłyśmy dla dziewcząt i chłopców już ostatnich klasach szkół podstawowych.
Bezpieczeństwo było jednak rozumiane znacznie szerzej.
Zdecydowanie. Prowadziłyśmy także działania edukacyjne w sosnowieckich pubach i restauracjach. Rozmawiałyśmy z dorosłymi o bezpiecznym spędzaniu czasu i powrotach do domu. Zapraszałyśmy do udziału w quizach, a wśród nagród były między innymi testy wykrywające obecność niepożądanych substancji w napojach oraz gwizdki bezpieczeństwa. Zależało nam, żeby o poważnych sprawach mówić w przystępny, czasami nawet żartobliwy sposób. W ramach projektu odbywały się również mediacje rówieśnicze, zajęcia psychologiczne dla dziewcząt w ramach Dziewczyńskiego Centrum Mocy oraz fotospacery dla kobiet i mężczyzn.
Szczególną uwagę Rada poświęcała nastolatkom. Skąd pomysł na Girls’ Week?
– Na początku kadencji postanowiłyśmy zapytać młode dziewczyny, czego najbardziej potrzebują. Przeprowadziłyśmy ankietę w szkołach ponadpodstawowych i okazało się, że jedną z najważniejszych potrzeb jest wzmocnienie pewności siebie. Uznałyśmy, że powinnyśmy zacząć działać jeszcze wcześniej, czyli w ostatnich klasach szkół podstawowych. Tak narodził się Girls’ Week, organizowany wspólnie z Akademią Humanitas. Koordynatorką projektu jest Olga Dajewska-Ćwierk, nasza członkini. To trzydniowa konferencja poświęcona między innymi samorozwojowi, dojrzewaniu, zdrowiu psychicznemu i bezpieczeństwu. Zorganizowałyśmy już trzy edycje. W pierwszej i drugiej uczestniczyło łącznie 600 dziewcząt, a w trzeciej już ponad 650 osób. Jesteśmy z tego niezwykle dumna, bo widzimy, jak duże jest zapotrzebowanie na takie spotkania.
Czy Rada angażowała się również inne projekty dla mieszkańców?
– Oczywiście. Wspólnie z Polskim Czerwonym Krzyżem, Ogólnopolską Siecią Rad Kobiet oraz spółką Zagłębiowski Park Sportowy zorganizowałyśmy dwa szkolenia dotyczące bezpieczeństwa ludności w sytuacjach kryzysowych. Uczestniczyło w nich ponad 30 osób. Z kolei z okazji Dnia Matki, we współpracy z Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Sosnowcu, przygotowałyśmy maraton jedenastu warsztatów. Mamy, babcie i córki mogły uczestniczyć w zajęciach z samoobrony, szycia, fotografii, stylizacji fryzur czy fizjoterapii uroginekologicznej.
Tak szeroka działalność wymaga pieniędzy. Tymczasem Sosnowiecka Rada Kobiet nie ma własnego budżetu. Jak udaje się realizować te wszystkie przedsięwzięcia?
– To jedno z naszych największych wyzwań. Wszystko organizujemy własnymi siłami albo dzięki współpracy z partnerami. Nie jesteśmy organizacją pozarządową, dlatego nie możemy samodzielnie ubiegać się o granty. Na szczęście wiele naszych członkiń działa w organizacjach społecznych. To właśnie te organizacje mogą pozyskiwać dofinansowanie, a my działamy jako partnerki. Tak zrealizowałyśmy między innymi „Bezpieczną Sosnowiczankę”.
Czy są sprawy, których nie udało się doprowadzić do końca podczas pierwszej kadencji?
– Rozpoczęłyśmy badanie dostępności antykoncepcji awaryjnej w aptekach uczestniczących w pilotażu Ministerstwa Zdrowia. Zastosowałyśmy metodę „tajemniczej pacjentki”. Chciałyśmy sprawdzić, jak w praktyce wygląda obsługa kobiet korzystających z tej możliwości i jak są traktowane pacjentki. Mamy już zebrane obserwacje i wnioski, ale nie zdążyłyśmy jeszcze opracować ich w formie raportu. Mam nadzieję, że uda się wrócić do tego tematu.
Przewodniczenie 24-osobowej Radzie, złożonej z kobiet o silnych osobowościach i różnych doświadczeniach, musiało być sporym wyzwaniem. Jak Pani odnalazła się w tej roli?
– To rzeczywiście było wyzwanie. W Radzie spotkały się kobiety, które są liderkami w swoich dziedzinach: dyrektorki, prezeski, aktywistki, psycholożki, prawniczki. Każda ma swoje obowiązki zawodowe, rodzinne i społeczne. Starałam się doceniać każdą formę zaangażowania. Jedna osoba mogła zorganizować warsztaty, inna udostępnić przestrzeń, jeszcze inna zaprosić ekspertów czy pomóc w promocji wydarzenia. Nie zawsze wszystkie mogłyśmy uczestniczyć we wszystkim. Przy dużych projektach aktywnie pracowało zwykle około 15 osób, ale skład tych zespołów się zmieniał. Dzięki temu mogłyśmy się uzupełniać. Tworzyłyśmy naprawdę dobrze współpracującą grupę i jestem z tego bardzo dumna.
Sosnowiecka Rada Kobiet stała się również rozpoznawalna poza granicami miasta.
To dla mnie ogromny powód do satysfakcji. Bardzo aktywnie zaangażowałyśmy się w Ogólnopolską Sieć Rad Kobiet. W Polsce działa już ponad sto takich rad, skupiających ponad trzy tysiące członkiń. Zostałam koordynatorką sieci w województwie śląskim, a jednym z moich zadań jest wspieranie powstawania kolejnych rad. Nasze inicjatywy, szczególnie „Bezpieczna Sosnowiczanka”, są przedstawiane jako przykłady dobrych praktyk. Odwiedziła nas nawet organizacja z Sycylii, której przedstawicielki chciały poznać nasze doświadczenia. W listopadzie spodziewamy się również wizyty studyjnej przedstawicielek Rad Kobiet z województwa opolskiego.
Przed Sosnowiecką Radą Kobiet kolejna kadencja. Co się zmieni?
– Przede wszystkim druga kadencja potrwa trzy, a nie dwa lata. Zmieni się sposób wyłaniania składu. Dziesięć członkiń wskaże prezydent, a czternaście zostanie wyłonionych w otwartym naborze. To bardzo ważna zmiana, ponieważ daje szansę dołączenia kobietom, które chciałyby zaangażować się w sprawy miasta i mają własne pomysły na działalność społeczną.
Kto może zgłosić swoją kandydaturę? Czy trzeba mieć duże doświadczenie w działalności społecznej?
Zapraszamy kobiety, którym bliskie są prawa człowieka, równość, bezpieczeństwo i działania na rzecz mieszkanek oraz mieszkańców Sosnowca. W formularzu zgłoszeniowym można opisać swoje doświadczenia, pomysły i to, co chciałoby się wnieść do Rady. Potrzebne są również rekomendacje, w tym od co najmniej jednej członkini Rady poprzedniej kadencji. Jak je zdobyć? Wystarczy się skontaktować. Jesteśmy obecne w mediach społecznościowych, nasze dane kontaktowe można znaleźć na stronie miasta. Chętnie porozmawiamy, opowiemy, jak wygląda nasza praca i pomożemy przejść przez ten etap. Wszystkie informacje o naborze do Rady można znaleźć na stronie: www.sosnowiec.pl i w mediach społecznościowych. Zgłoszenia do Rady są przyjmowane do 9 listopada.
