Trening, alerty, instrukcja reagowania – to tylko niektóre elementy organizowanego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Krajowego Treningu Rodzinnego Akademii OLiOC, który odbędzie się 17 października w godz. 10.00–14.00 w całym kraju.
Krajowy Trening Rodzinny będzie okazją do nauki przez działanie. Podczas gier i zadań realizowanych na stanowiskach edukacyjnych dzieci wspólnie z rodzicami będą uczyć się, jak właściwie reagować na alarmy i inne komunikaty o zagrożeniach. Uczestnicy będą m.in. rozpoznawać sygnały alarmowe, wskazywać bezpieczne miejsca w domu i szkole, poznawać zasady postępowania po otrzymaniu Alertu RCB oraz opracowywać własny rodzinny plan bezpieczeństwa.
Krajowy Trening Rodzin(n)y
Stanowiska
Baza 1 – „Sygnały i komunikaty”
(baza powinna być prowadzona przez pracownika JST, strażaka OSP, członka MDP lub Harcerza)
Wyposażenie bazy:
- sprzęt do odtwarzania sygnałów alarmowych, syren;
- tablice informacyjne Alert RCB o zagrożeniu atakiem z powietrza;
- plansze „Decyzja podczas alarmu” z Instrukcji Reagowania;
- wydrukowana instrukcja reagowania, do przekazania odwiedzającym.
Zadanie dla dzieci:
1 – Emitowane są przykłady sygnałów alarmowych, a zadaniem jest ich rozpoznanie oraz wskazanie, co oznaczają. Należy wyemitować sygnał ciągły oraz sygnał modulowany alarmu z powietrza. Dziecko powinno umieć je odróżnić i wskazać który jest który.
2 – Pokazywana jest tablica z alertami RCB. Dziecko ma określić jak zachowa się po otrzymaniu alertu. Pożądanym zachowaniem jest kontakt z rodzicem, a podczas pobytu w szkole – wykonywanie poleceń nauczyciela.
Podczas drogi do lub ze szkoły, zgodnie z instrukcją reagowania.
Zadanie dla dorosłych
1 – Dorośli wykonują rozszerzoną wersję zadania, która obejmuje również odróżnienie sygnału alarmowego OSP (jeśli takie jednostki są w okolicy) oraz wskazują właściwe źródła informacji o zagrożeniach, np. komunikaty właściwych służb i administracji publicznej, Alert RCB, RSO oraz ogłoszenia w publicznym radiu i telewizji.
2 – Zadanie dla dorosłych polega na rozróżnieniu stopni alarmowych.
- Czujność – pierwszy poziom alertu (najniższy) -element charakterystyczny ujęty w ostatnim zdaniu „Oczekuj dalszych komunikatów”,
- Gotowość – drugi poziom alertu (średni) element – charakterystyczny ujęty w ostatnim zdaniu „Reaguj na sygnały alarmowe”, Alarm – trzeci poziom (najwyższy) element charakterystyczny „Uwaga, uwaga, uwaga”.
Ważne informacje do przekazania:
1 – Alerty nie muszą przychodzić w kolejności
2 – Po otrzymaniu alertu pierwszego lub drugiego stopnia należy ustalić gdzie są członkowie najbliższej rodziny, sprawdzić najbliższe miejsce schronienia oraz ustalić wspólny plan działania – powyższe powinno znaleźć się w planie rodzinnym.
Baza 2 – „Bezpieczne miejsce”
(baza powinna być prowadzona przez pracownika JST, strażaka OSP, członka MDP lub Harcerza)
Wyposażenie bazy:
- Plansze Instrukcji Reagowania (z wyłączeniem planszy użytych w Bazie 1)
- Czyste kartki i przybory do pisania
Uczestnicy rysują plan domu/mieszkania lub piętra w bloku i zaznaczają pomieszczenia lub miejsca w jakich należy się schronić po usłyszeniu alarmu.
Zadanie dla dzieci
Dziecko mówi co zrobi po usłyszeniu alarmu, a następnie wspólnie z rodzicami omawiane jest, jak powinno się zachować. Preferowane reakcje – pójdzie do rodziców/pójdzie w miejsce ustalone jako bezpieczne lub jeżeli wymaga to wyjścia z mieszkania, poczeka przy drzwiach. Następnie omawia się jak długo/na co ma czekać – to powinna ustalić rodzina między sobą.
Ważne, żeby dziecko wiedziało, że w pierwszej kolejności musi pójść do/skontaktować się z rodzicami.
Jeżeli jest samo w domu, powinnowiedzieć gdzie jest miejsce bezpieczne i pójść w to miejsce.
Zadanie dla dorosłych
Dorosły na przykładowym planie domu wskazuje:
- bezpieczne miejsca schronienia
- określa jego wyposażenie
- definiuje czego w takim miejscu nie powinno być
Następnie uczestnicy rysują plan swojego domu, mieszkania i określają najbezpieczniejsze pomieszczenie. Podczas określania najbezpieczniejszego miejsca należy pamiętać o zasadach dwóch ścian, najmniejszej liczby okien, braku instalacji gazowej oraz braku przedmiotów które mogą spaść.
Baza 3 – „Procedura szkolna na wypadek alarmu”
(baza powinna być prowadzona przez Dyrektora lub wyznaczonego pracownika placówki oświatowej)
Wyposażenie bazy:
- Plansza pakiet uczniowski
- Przykładowy pakiet uczniowski – wszystkie elementy z planszy
W bazie omówione zostaną:
- metoda postępowania po usłyszeniu sygnału alarmowego, ze wskazaniem miejsc do których dzieci zostaną przeprowadzone
- sposób komunikacji z rodzicami po ogłoszeniu alarmu
- wyposażenie dzieci (pakiet uczniowski)
Zadania bazy:
1 – przekazanie przez osobę prowadzącą (przedstawiciela szkoły), że podczas ogłoszenia alarmu uruchomiona zostanie procedura na wypadek zagrożenia i relokacja uczniów do miejsca wyznaczonego. Dobrą praktyką będzie, jeżeli osoba prowadząca bazę pokaże to miejsce i przejdzie do niego z rodziną, lub przynajmniej precyzyjnie określi jego lokalizację.
2 – Przekazanie dziecku, że w sytuacji ogłoszenia alarmu musi się podporządkować poleceniom nauczyciela/opiekuna i nie oddalać samemu.
3 – Przedstawienie rodzicom jaki komunikat oraz jakim kanałem komunikacji zostanie przekazany do rodziców po ogłoszeniu i odwołaniu alarmu.
Ponadto należy przekazać rodzicom, że po ogłoszeniu alarmu nie powinni odbierać dzieci ze szkoły.
4 – Jeżeli szkoła ma możliwości przechowywania niewielkich pakietów uczniowskich należy zachęcić rodziców do przygotowania oraz dostarczenia ich do szkoły.
Baza 4 – „Plan rodzinny”
(baza powinna być prowadzona przez pracownika JST, strażaka OSP, członka MDP lub Harcerza)
Wyposażenie bazy:
- Plansze Plan Rodzinny (przykładowo wypełnione oraz wydruki do wypełnienia)
- Plansza „Spacer Bezpieczeństwa”
Ostatnia baza jest miejscem gdzie rodzina tworzy własny plan rodzinny
Założenie ogólne:
telefony komórkowe nie działają, są rozładowane, nie ma zasięgu lub ich użycie jest utrudnione, nie możemy wrócić do domu, wystąpiło zagrożenie
– wersja 1 – jesteśmy w miejscowości rodzinnej
– wersja 2 – jesteśmy na wyjeździe/wakacjach/feriach
Rodzina ustala dwa miejsca spotkania:
- miejsce pierwsze– znajdujące się w pobliżu miejsca zamieszkania;
- miejsce drugie– znajdujące się dalej, np. poza osiedlem lub miejscowością.
Miejsca powinny być łatwe do rozpoznania również przez najmłodszych członków rodziny. Mogą to być np. szkoła, dom bliskiej osoby, charakterystyczny budynek (kościół, komisariat policji, remiza, parking pod marketem).
Rodzina określa również:
- w jakiej sytuacji wybiera pierwsze, a w jakiej drugie miejsce;
- kto jest odpowiedzialny za samochód;
- gdzie znajdują się kluczyki ( w przypadku gdy samochód jest w domu);
- co powinno na stałe znajdować się w samochodzie;
- gdzie rodzina uda się w przypadku konieczności opuszczenia miejsca zamieszkania;
- z kim należy wcześniej uzgodnić możliwość przyjęcia rodziny;
- jakie numery telefonów są najważniejsze (należy je zapisać i mieć na stałe przy sobie
– np. w portfelu lub pod etui telefonu); - kto odpowiada za dokumenty, pieniądze i inne ważne rzeczy.
Element dodatkowy – „Plan wyjazdowy”
Element planu rodzinnego należy rozszerzyć o wariant przeznaczony na wyjazdy – ten wyłącznie do omówienia chyba, że odwiedzający są przyjezdni.
Należy podkreślić że tworzenie rodzinnego planu na okoliczność wyjazdu zaczynamy od spaceru bezpieczeństwa, podczas którego pokazujemy oraz zapamiętujemy drogę do miejsc wyznaczonych oraz omawiamy ile czasu będziemy tam czekać na siebie. Dobrze jest także podczas spaceru bezpieczeństwa zapoznać się z lokalizacją budynków służb, miejsc schronienia (sprawdzając je w aplikacji „GdzieSięUkryć”). Ważne, żeby spacer po okolicy zrobić (w miarę możliwości) zaraz po przyjeździe na miejsce wypoczynku oraz żeby uczestniczyli w nim wszyscy członkowie rodziny.
Dobrymi przykładami miejsc spotkania są:
- budynek straży pożarnej;
- komisariat policji;
- charakterystyczny kościół;
- fontanna;
- charakterystyczny budynek lub inny punkt, o który można łatwo zapytać mieszkańców;
- należy unikać miejsc zbyt rozległych lub zatłoczonych, np. dużych plaż czy centrów handlowych.
Podczas zajęć rodzina może otrzymać mapę fikcyjnej miejscowości i samodzielnie wybrać dwa punkty spotkania, uzasadniając swój wybór (mapę można wyświetlić na komputerze/tablecie lub na telefonach).
Ważnym elementem planu jest również organizacja transportu. Członkowie rodziny powinni wiedzieć:
- gdzie znajduje się samochód;
- ustalić gdzie zostawiamy kluczyki.
Rodzina ustala również sposób przechowywania dokumentów i pieniędzy oraz osobę odpowiedzialną za ich zabezpieczenie.
Po opracowaniu rodzina zabiera plan do domu.
Baza 5 – „Niepokojące zachowania”
(baza powinna być prowadzona przez Policjanta)
Wyposażenie bazy (materiały promocyjne opracowane i przesłanie przez Policję):
Policja określi szczegółowy zakres stanowiska. Merytoryka i poruszane treści będą dotyczyły metod zachowania się podać potencjalnego zagrożenia, sposobów komunikowania się ze służbami oraz przedstawi algorytm i metody zachowań w przypadku bezpośredniego zagrożenia
Należy też przedstawić część dotyczącą rozpoznawania lub informowania o potencjalnych zagrożeniach, zgłaszaniu niepokojących wpisów w Mediach Społecznościowych, rozpoznawania gróźb czy planów ataków – opisanie części prewencyjnej zgodnie z metodami policji.
