Pokrojone w talarki ziemniaki, do tego często marchewka i buraki, a do tego kiełbasa i boczek – ten przepis na pieczonki zna chyba każdy w Zagłębiu Dąbrowskim, chociaż w różnych jego częściach różnie się je nazywa. Smakoszami pieczonek są również mieszkańcy sosnowieckiej dzielnicy Maczki. Od kilku lat Miejski Klub Maczki organizuje tutaj konkurs pod nazwą Maczkowskie Pieczonki. Każda z drużyn deleguje potem jednego ze swych członków do jury, które komisyjnie wybiera te, które smakują najlepiej.

Józef Naziemiec z zespołem harcerzy w konkursie w tym roku brał udział już po raz trzeci.

– Wszyscy jesteśmy przyzwyczajeni do tradycyjnego smaku. Nie ma co kombinować: boczek, kiełbaska, a nic nie wyjdzie bez ziemniaków. Najważniejszy jest jednak humor, trochę zabawy i serca – podkreśla.

Smak i sposób przygotowania pieczonek na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat praktycznie się nie zmienił poza wędlinami, których dawało się mniej, również z uwagi na ich mniejszą dostępność. Bardziej dostępne były warzywa, które rosły przecież w przydomowych ogródkach. Był też okres, gdy do pieczonek wkrajano żółty ser.

– Pamiętam w Maczkach rodzinę, która mieszkała przy Skwerowej, a pochodziła z gór. Oni preferowali na przykład krojoną kapustę. Robiła się z tego niemal zupa, ale dobrze przyprawiona też miała swój smak – wspomina Józef Naziemiec. – Pieczonki na pewno są elementem zagłębiowskiej kultury, ale są też znane w innych częściach Polski, chociaż pod innymi nazwami, ale też nie wszędzie. Byliśmy kiedyś w okolicach Przemyśla i tam tego nie znali – dodaje.

Konkurs Maczkowskie Pieczonki w tym roku odbywał się już po raz czwarty.

– To fajna inicjatywa, bo nie dość, że możemy zjeść pyszne rzeczy to pobyć w sąsiedzkim maczkowskim gronie kultywując również starą regionalną tradycję – podkreśla Agnieszka Kozińska, dyrektorka Przystanku Otwartej Kultury. – Z pieczonkami jest jak z rosołem. Niby jest taki sam, a w każdym domu smakuje inaczej. Każdy garnek jest inny, każdy dodaje coś do starego przepisu, różne są przyprawy i różne podejście – dodaje.

W konkursie udział brali też maczkowscy seniorzy z Klubu Seniora Maczki Plus. Oprócz tego, że spotykają się w każdy czwartek o godz. 16 w Miejskim Klubie Maczki, to w konkursie na najlepsze pieczonki zdecydowali się wystawić dwie drużyny. Regina Gebel podkreśla jednak, że od spraw kulinarnych ważniejsza jest możliwość wspólnego spędzenia czasu na świeżym powietrzu.

– Nie robimy tego dla wygranej. Chcemy fajnie spędzić czas i o to głównie chodzi – zaznacza.

Swój przepis na pieczonki ma Zofia Kurasińska.

– Kroję wszystko, czyli ziemniaki, marchewkę, buraczka, cebulkę, boczek i kiełbaskę biorę do jednej miski, dodaję przyprawy – ziele angielskie, liść laurowy, pieprz, sól i majeranek – i tam wszystko mieszam i dopiero wkładam do gara – zdradza sekret i uważa, że pieczonki zmieniły jednak swój smak chociażby z uwagi na większą dostępność wędlin i przypraw.

Pieczonki to również wspomnienia.

– Gdy w latach 70. pracowałam na Hucie Katowice, to jeździliśmy do Zakopanego. Zabieraliśmy duży gar i robiliśmy pieczonki dla całego 50-osobowego autokaru – opowiada pani Zofia.

W tegorocznym konkursie najlepsze okazały się pieczonki przygotowane przez Towarzystwo Miłośników Maczek. W historii konkursu nikt nie zdobył jeszcze pucharu na własność. Trafi on do tej ekipy, która najlepsze pieczonki przygotuje trzy razy.

Tytuł nieprzypadkowo nawiązuje do filmowej „Gorączki złota”, klasyki kina niemego w reżyserii i z główną rolą Charliego Chaplina. Tak jak dla poszukiwaczy złota złoty kruszec miał być szansą na lepsze życie, tak dla przybyszów z całej Polski spełnieniem tego snu miało być zatrudnienie się w budowanej hucie.

– Ludzie z całej Polski przyjeżdżali tutaj w poszukiwaniu awansu społecznego i lepszego życia. To skojarzyło nam się z gorączką złota, z tym, że w tym przypadku to gorączka żelaza – przypomina Żelisław Żelisławski, dramaturg przedstawienia.

I on, i aktorzy oraz reżyser spektaklu Szymon Kaczmarek (w Teatrze Zagłębia realizował m.in. „Gniew” według książki Zygmunta Miłoszewskiego) przed próbami spotykali się z dawnymi i obecnymi pracownikami huty. Mieli też okazję poznać od środka dzisiejszą hutę ArcelorMittal Poland.

– Poznaliśmy trochę anegdot, trochę półprawd i trochę miejskich legend, bo bardzo interesowało nas, jak temat huty żyje w popkulturze. Szukaliśmy też trochę awanturnictwa w początkach jej budowy – opowiada Szymon Kaczmarek.

Jedna z pierwszych scen spektaklu przedstawia przyjazd nowych pracowników granych przez Michała Bałagę i Aleksandra Blitka na kwaterę w prywatnym domu Carycy – w tej roli Ryszarda Bielicka-Celińska.

– Nasi bohaterowie to przybysze, którzy przyjeżdżają tutaj budować hutę. Pochodzą z ubogich wiosek i chcą tutaj zdobyć pieniądze – opowiadają Michał Bałaga i Aleksander Blitek i podkreślają, że poszukiwania inspiracji w spotkaniach z hutnikami był bardzo ważny.

– Rozmawialiśmy z osobami, które miały możliwość przeczytania tego scenariusza, a są stąd i bardzo mocno akcentowali, że przyziemne rzeczy, które były obok tej wielkiej budowy są bardzo znane i wciąż obecne w lokalnym kolorycie – mówi Michał Bałaga

– Myślę, że tubylcy bardzo się odnajdą w tym spektaklu i będą nim zafascynowani – dodaje Aleksander Blitek.

Obaj panowie mają też rodzinne wspomnienia związane z Hutą Katowice, bo wujek Aleksandra Blitka werbował na Pomorzu pracowników na budowę huty, z kolei rodzina pochodzącego z woj. Świętokrzyskiego Michała Bałagi pracowała w tym miejscu.

Przedstawienie będzie można zobaczyć na gościnnej scenie Pałacu Kultury Zagłębia w Dąbrowie Górniczej.

– To ważny moment, bo otwieramy nowy rozdział i bardzo się cieszymy, że będziemy mogli tu grać przedstawienia i mam nadzieję, że ta współpraca się będzie dalej rozwijać – mówi Justyna Łagowska-Klata, p.o. dyrektora Teatru Zagłębia.

– Dla nas to spore wyzwanie, bo uczymy się czegoś nowego. Organizacyjnie jest to dla nas duże wyzwanie, ale wyzwanie przyjemne, choć w niektórych sytuacjach również trudne. Liczę na to, że wyjdzie nam coś wspaniałego i liczę na współpracę w przyszłości – dodaje Grzegorz Drygała, dyrektor Pałacu Kultury Zagłębia w Dąbrowie Górniczej.

Premiera przedstawienia już we wtorek 2 października.

W latach 70. i 80., gdy w dzielnicach Pogoń i Rudna powstawały nowe bloki, funkcjonujące tu szkoły nr 7 (najpierw przy ul. Żytniej, potem Zamenhofa), 10 (przy ul. Reymonta) i 26 (przy ul. Suchej) pękały w szwach i pojawiła się potrzeba budowy nowej. Wybór padł na teren między ulicami Suchą, Gospodarczą i Czeladzką. Po kilkunastu latach budowy w 1986 roku w Szkole Podstawowej nr 45 pojawili się wreszcie pierwsi uczniowie. Dzisiaj to najliczniejsza szkoła podstawowa w Sosnowcu.

– Od września uczy się u nas 836 osób. Grono pedagogiczne liczy 78 osób i pracuje tu też 25 osób z obsługi – wylicza dyrektorka szkoły Anna Łakomska-Ciołczyk i dodaje, że wśród uczniów są nie tylko mieszkańcy tzw. rejonu. – Mamy bardzo dużo osób spoza rejonu. Jeśli tylko są miejsca, to oczywiście ich przyjmujemy. Czym ich przyciągamy? Jesteśmy atrakcyjni, bo mamy oddziały dwujęzyczne, oddział sportowy od IV klasy, basen, boiska, a przede wszystkim kadrę pedagogiczną, która wspiera dziecko. To ono jest dla najważniejsze. Staramy się od pierwszej klasy rozpoznawać potrzeby dzieci i współpracować z rodzicami – dodaje.

Mimo młodego, w porównaniu ze szkołami ponadstuletnimi, edukacyjnego stażu „czterdziestka piątka” pielęgnuje swoje więzi z uczniami i tradycję. Z okazji 25-lecia szkoły powstał chociażby jej wykonywany do dzisiaj hymn. Z okazji 40. urodzin nie zabrakło naturalnie podziękowań, gratulacji i… prezentów. To nowe boiska do piłki nożnej, koszykówki i siatkówki. Jest też voucher od władz miasta na 500 tysięcy złotych, który zostanie wykorzystany m.in. na remont szatni sportowych, schodów i toalet.

W imieniu władz Sosnowca gratulacje dla uczniów i nauczycieli Szkoły Podstawowej nr 45 złożyli zastępca prezydenta Michał Wcisło i przewodnicząca Rady Miejskiej Anna Jedynak-Rykała. Uczniowie zaprezentowali też program artystyczny prawie w całości złożony z autorskich tekstów. Jak na urodziny przystało, nie obeszło się też oczywiście bez okolicznościowego tortu. W niebo wypuszczono też 40 okolicznościowych balonów.

Rodzina Tyrnów w 1899 r. Jan był majstrem w hucie Katarzyna, a jego przyszła synowa, Janina Tyrna – żona kilkuletniego chłopca ze zdjęcia – zostanie w przyszłości prządką z mandatem poselskim. Fot. M. Arbus

W Pałacu Schoena – Muzeum w Sosnowcu powstaje wystawa poświęcona fotografiom i fotografom sosnowiczan z przełomu XIX i XX wieku. To część większego przedsięwzięcia poświęconego fotografii, prawda?

Rzeczywiście, wystawa „Na szklanej płycie” jest elementem Międzynarodowego Biennale Fotografii Festival 200, które niebawem będzie się odbywać w Sosnowcu. Otwarcie całego wydarzenia planujemy na 9 października i wtedy też tę wystawę w galerii Trójkąt w kole będzie można zobaczyć. Zdecydowałam się pokazać najstarsze zakłady fotograficzne z Sosnowca, chociaż nie wszystkie. Zaprezentujemy siedem zakładów, które były zakładane jeszcze w XIX wieku lub na początku XX wieku, ale przed 1914 roku. To oczywiście bracia Altman, Leonard Zalega, Arbus i synowie, ale też dość tajemnicze do tej pory nazwisko jak Brodecka i Brodecki. Udało mi się odkryć, że najpierw zakład prowadził ojciec, a po nim córka. Będą też ciekawostki dotyczące tego, skąd pochodzili ci fotografowie, gdzie się kształcili i gdzie wcześniej fotografowali i prowadzili pracownie, a przybywali do nas z Krakowa, Częstochowy, Warszawy czy nawet jak Brodecki z Moskwy.

Dziś przy rozwoju techniki fotografia jest czymś niesamowicie powszechnym, wtedy było zupełnie inaczej – była chyba czymś bardzo elitarnym, bo z uwagi na koszty na zrobienie zdjęcia mogli sobie pozwolić tylko nieliczni, ci najbardziej majętni?

Zgadza się. Usługa fotograficzna była wtedy dość droga, żeby nie powiedzieć, że bardzo droga. Mogli sobie na to pozwolić najbogatsi i rzeczywiście na zdjęciach widzimy osoby w pięknych strojach, starannie uczesane. Bo pójście do fotografa to było święto. Niestety, nie udało się dowiedzieć, kiedy otwarto w Sosnowcu pierwszy zakład fotograficzny, ale ta wystawa to nie tylko zakłady, ale też ludzie, którzy zostali sfotografowani.

Właśnie, te zdjęcia z tamtych czasów to głównie zdjęcia ludzi czy zdarzają się też obiekty i krajobrazy?

Na wystawie skupiam się na fotografii gabinetowej, wykonywanej w atelier, ale oczywiście zdjęcia plenerowe też były wykonywane. Chociażby pocztówki z tamtych czasów wydrukowano na bazie zdjęć, które ktoś przecież zrobił. Wszystkie zdjęcia pochodzą z naszych muzealnych zbiorów i często razem ze zdjęciem trafia do nas jego historia i historia osób, które na nim są. Często pojawią się też wzruszające, pełne ciepła dedykacje, które dzisiaj są rzadkością. Każde zdjęcia to historia.

Jeszcze przed I wojną światową tych zakładów fotograficznych w Sosnowcu działało na pewno kilka, a może i kilkanaście. To świadczy o zamożności miasta w tym okresie?

Nie wiem, czy zamożność to dobre słowo. Myślę, że bardziej chodzi o dynamikę tego miasta. Mnóstwo osób próbowało tu znaleźć swoje miejsce na ziemi. Duża stacja, granica, przemysł – to wszystko przyciągało wiele osób. Na pewno były wśród nich osoby zamożne jak lekarze, dyrektorzy fabryk i towarzystw, ale to było inne miasto niż np. Kraków, gdzie ta zamożność była „stara”. Ale już w 1903 roku jeden z fotografów proponował klientom zdjęcia pigmentowe, czyli jedną z pierwszych form kolorowej fotografii.

Te warstwy biedniejsze, robotnicy również chodzi do fotografa?

Posiadamy wiele zdjęć bez żadnej informacji, ale po wyglądzie i ubiorze tych osób możemy się domyślać ich statusu społecznego. Mamy na przykład zdjęcie pracownika huty Katarzyna, ale majstra, czyli już kogoś wyższego rangą.

Jak na przełomie XIX i XX wieku postrzegano w Sosnowcu fotografię? Czasem różne techniczne nowinki były postrzegane – i to się nie zmienia do dziś – jako różne diabelskie bezeceństwa i zbytki.

Nie ma takich przekazów. Raczej traktowano ją jako coś fantastycznego. Pojawiają się szybko tzw. zdjęcia momentalne, czyli ze znacznie krótszym czasem naświetlania. Chwalili się tym Arbusowie, którzy otworzyli też w Sosnowcu skład artykułów fotograficznych. To w ogóle była ciekawa rodzina, bo stworzyła sieć zakładów w całym Królestwie Polskim. Główny zakład był w Częstochowie, a filie w Radomsku, Będzinie, Sosnowcu, Zawierciu, Zduńskiej Woli, Pabianicach czy Olkuszu.

Jak długo przetrwały te zakłady fotograficzne, które wówczas zakładały.

Niektóre działały bardzo krótko, inne kilka lat. Bracia Altman fotografowali aż do momentu II wojny światowej. Aż do 1969 roku działał za to przy Modrzejowskiej 11 zakład Zorskich i mniej więcej od 1900 roku był w rękach jednej rodziny. Założył go Jakub Zorski, który zginął w holokauście. Po wojnie przejął go jego syn Zygmunt Zorski, który po marcu 1968 roku wyjechał z rodziną do Szwecji. Inne zakłady działały nieporównywalnie krócej.

Dziś rzadziej idziemy do fotografa, częściej robimy zdjęcia sami. Czy wtedy też byli amatorscy pasjonaci fotografii?

Znamy pewnego młodego chłopaka, który fotografował około 1904-1905 roku Sosnowiec. To Tadeusz Francman. Jego zdjęcia kilka lat temu były prezentowane na wystawie. Te zbiory znajdują się w Muzeum Fotografii w Krakowie i to właśnie fotografie Sosnowca: ulic, budynków, ludzi. Są zdjęcia jego siostry, jest jakiś ksiądz, jakiś żebrak i ciekawe zdjęcia huty Romania, na miejscu której powstał dzisiejszy Urząd Miasta. To rewelacyjny zbiór zdjęć. Francman był synem notariusza, a kilka lat później wyjechał z rodziną właśnie do Krakowa.

Kiedy będziemy mogli obejrzeć wystawę?

Zapraszamy od 9 października. Wystawę będzie można oglądać do 8 listopada. Zachęcam, by zobaczyć jak wyglądali sosnowiczanie 120 lat temu.

– Zakończyliśmy wielomilionowy projekt, który zmienia nasze możliwości w zakresie udzielania pomocy pacjentom onkologicznym. Choroba nowotworowa dotyka kobiety i mężczyzn, osoby młodsze i seniorów. Każdy z tych pacjentów potrzebuje dostępu do dobrej diagnostyki i specjalistycznego leczenia możliwie blisko domu. Dlatego tak ważne było dla nas wzmocnienie szpitala w kilku obszarach jednocześnie: od zakupu aparatury, przez przebudowę pomieszczeń, po utworzenie Pracowni Endoskopii i Kolonoskopii oraz Pododdziału Urologii Onkologicznej. Za tym projektem stoją ludzie – nasz personel, który był odpowiedzialny za jego realizację. Jestem im za to bardzo wdzięczna – podkreśla Aneta Kawka, prezes zarządu Sosnowieckiego Szpitala Miejskiego.

Na utworzenie nowych przestrzeni przeznaczono łącznie blisko 10 mln zł. Ponad 7,3 mln zł kosztowała Pracownia Endoskopii i Kolonoskopii, wyposażona m.in. w dwie sale badań, sprzęt do gastroskopii i kolonoskopii oraz aparaturę EUS/ERCP. Ponad 2,5 mln zł przeznaczono na Pododdział Urologii Onkologicznej, który powstał po przebudowie części Oddziału Urologii Ogólnej.

– Dla osoby, która właśnie usłyszała diagnozę, ważne jest, gdzie otrzyma potrzebną pomoc. Dlatego zależy nam, by Sosnowiecki Szpital Miejski miał warunki do rozwijania diagnostyki i leczenia onkologicznego. Pokazujemy konkretne efekty zakończonej właśnie inwestycji: nowoczesną aparaturę medyczną oraz przestrzenie stworzone z myślą o pacjentach. Dzięki nim mieszkańcy będą mogli korzystać z szerszego zakresu specjalistycznej opieki w swoim mieście, blisko domu – mówi Arkadiusz Chęciński, prezydent Sosnowca.

Znaczną część środków przeznaczono również na wyposażenie. Do szpitala trafił m.in. tomograf komputerowy SOMATOM X.cite firmy Siemens Healthineers o wartości ponad 6 mln zł, a także nowe aparaty USG i RTG, urządzenia wykorzystywane podczas operacji, lasery, histeroskopy, stoły operacyjne, aparaty do znieczulenia oraz specjalistyczne łóżka.

Projekt objął również doposażenie centralnej sterylizatorni w dwa sterylizatory parowe, sterylizator niskotemperaturowy, trzy myjnie narzędzi i pozostałe wyposażenie niezbędne do przygotowania sprzętu medycznego.

Zakończona inwestycja ma umożliwić prowadzenie szerszego zakresu diagnostyki i leczenia onkologicznego na miejscu – od rozpoznania choroby po leczenie zabiegowe. Jest jednocześnie częścią szerszego programu rozwoju Sosnowieckiego Szpitala Miejskiego, obejmującego opiekę nad kobietą i dzieckiem, seniorami, diagnostykę i leczenie onkologiczne oraz podnoszenie jakości usług.

Place zabaw i strefy rekreacji, pierwszy plac wodny na terenie pływalni letniej, strzelnica hokejowa, park czterech zmysłów, Szachowy Sosnowiec, ale też warsztaty dla rodziców, seniorów oraz zajęcia rozwijające zainteresowania dzieci i młodzieży – to tylko niektóre ze 112 projektów zgłoszonych do kolejnej już edycji Budżetu Obywatelskiego. Zakończyła się już ocena merytoryczna złożonych projektów. 85  propozycji otrzymało pozytywną rekomendację. O tym, które zostaną zrealizowane, mieszkańcy zdecydują podczas internetowego głosowania, które rozpocznie się od 2 i potrwa do 12 października.

Najwięcej propozycji dotyczy puli ogólnomiejskiej, ale tradycyjnie nie zabrakło również projektów odnoszących się do konkretnych rejonów miasta. Na realizację wszystkich projektów przewidziano 9 mln zł.

– Pod uwagę wzięliśmy m.in. faktyczną i prawną możliwość realizacji projektu. Sprawdzaliśmy m.in., czy spełnia on wymagania formalne, mieści się w określonych ramach finansowych, czy planowana inwestycja ma być realizowana na nieruchomości należącej do gminy oraz czy pozwalają na nią zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – mówi Joanna Grabarczyk, główny specjalista w Wydziale Kultury i Promocji UM w Sosnowcu.

Weryfikowana była także techniczna i organizacyjna możliwość wykonania poszczególnych przedsięwzięć oraz ich zgodność z zadaniami samorządu.

Od placu wodnego po naukowy plac zabaw

Lista pomysłów mieszkańców jest bardzo różnorodna. Jednym z nich jest „Niezawodna Niwka”, zakładająca m.in. powstanie pierwszego placu wodnego na terenie pływalni letniej Niwka. To propozycja poszerzenia rekreacyjnej oferty tego miejsca i stworzenia kolejnej atrakcji na letnie miesiące. Zupełnie inny charakter ma „Sosnowiec bez stygmy”. Projekt zakłada utworzenie na przystankach autobusowych w centrum miasta punktów SOS – słupków, tablic i stolików informacyjnych, za pośrednictwem których mieszkańcy mogliby uzyskać informacje o dostępnych formach pomocy i wsparcia. Wśród zgłoszonych pomysłów znalazła się także Kulinarna Akademia Zdrowych Nawyków. Dużą część propozycji tradycyjnie stanowią projekty dotyczące sportu, rekreacji i przestrzeni publicznej. Mieszkańcy chcą tworzenia nowych stref rekreacyjnych i siłowni, remontów istniejących placów zabaw, powstania ekologicznego i naukowego placu zabaw, a także skateparku i strzelnicy hokejowej. Są również pomysły dotyczące rewitalizacji deptaków i tworzenia nowych miejsc wypoczynku, a także stworzenia dostępnej jadłodzielni.

Budżet to już nie tylko place zabaw i siłownie pod chmurką

Coraz mocniej widoczna jest jeszcze jedna grupa przedsięwzięć – projekty o charakterze „miękkim”. Zamiast budowy lub remontu konkretnego obiektu ich autorzy proponują warsztaty, spotkania, zajęcia edukacyjne i integracyjne skierowane do różnych grup mieszkańców. Wśród propozycji pojawiły się m.in. aktywizacja kobiet w ciąży i po porodzie czy Sosnowiecka Akademia Świadomego Rodzica. Autorzy projektów pomyśleli także o starszych mieszkańcach. Akademia Aktywnego Seniora ma stwarzać okazję do aktywności, integracji i wspólnego spędzania czasu. Pojawił się także projekt zakładający organizację zajęć pozalekcyjnych rozwijających zainteresowania i zdolności dzieci i młodzieży.

Głosowanie tylko przez internet

Po zakończeniu oceny merytorycznej przyjdzie czas na mieszkańców. Głosowanie potrwa od 2 do 12 października i będzie prowadzone wyłącznie elektronicznie.

Każdy uprawniony mieszkaniec będzie mógł poprzeć jeden projekt ogólnomiejski oraz jeden projekt ogólnomiejski rejonowy. W tym roku pojawia się jednak istotna zmiana. System tylko raz przyjmie dane osoby biorącej udział w głosowaniu. Jeżeli więc ktoś zamierza wykorzystać oba przysługujące mu głosy, powinien oddać je podczas jednego logowania.

– Jeśli ktoś chce zagłosować zarówno na projekt ogólnomiejski, jak i na projekt złożony w rejonie ogólnomiejskim rejonowym, powinien zrobić to za jednym razem. System tylko raz przyjmuje dane osoby głosującej, dlatego nie będzie można oddać jednego głosu, a następnie wrócić i zagłosować na drugi projekt – wyjaśnia Joanna Grabarczyk.

Po zakończeniu głosowania wszystkie ważne głosy zostaną zliczone. Projekty, które zdobędą największe poparcie mieszkańców, z uwzględnieniem pieniędzy dostępnych w poszczególnych pulach, zostaną przeznaczone do realizacji.

Ponad 300 publikacji fotograficznych z całego świata, spotkania z twórcami i rozmowy o fotografii – tak wyglądały trzy dni Paper Photo Festival w Zamku Sieleckim. Wydarzenie przyciągnęło fotografów, projektantów, wydawców oraz wszystkich, którzy chcieli odkryć, jak wiele możliwości daje połączenie fotografii z książką. – W programie znalazły się wystawy, prezentacje książek, spotkania autorskie, oprowadzania kuratorskie, warsztaty, pokazy filmowe oraz targi książek fotograficznych. Ważną częścią wydarzenia była także Paper Academy, prezentująca publikacje powstające na uczelniach artystycznych – mówi Paweł Pytel, specjalista ds. promocji, koordynator dostępności w Zamku Sieleckim.

W ramach programu głównego publiczność mogła zobaczyć m.in. monograficzną wystawę „Lubię, gdy nie jest prosto” prezentującą publikacje zaprojektowane przez Anetę Kowalczyk, wystawę „Why we look at…?” poświęconą relacjom człowieka ze zwierzętami i naturą oraz „Wizualną dyplomację” – przegląd współczesnych książek fotograficznych z Węgier.

Jednym z najważniejszych punktów tegorocznego festiwalu była gala finałowa konkursu Paper Photo Award / Paper Photo Dummy Award 2026. Do obu kategorii zgłoszono 160 publikacji z 38 krajów, reprezentujących 5 kontynentów. Jury zakwalifikowało do wystawy pokonkursowej łącznie 80 publikacji, a w obu kategoriach wyłoniono po sześciu finalistów.  Paper Photo Award 2026 otrzymała publikacja „How to build a Telescope” autorstwa Carlosa Trancoso.

– Jury doceniło w niej m.in. połączenie humoru i refleksji, osobistej perspektywy z uniwersalnym spojrzeniem oraz refleksję nad prowincją, nauką i napięciami związanymi z rozwojem technologicznym – podkreśla Paweł Pytel. Paper Photo Dummy Award 2026 otrzymała publikacja Nòstos (Homecoming) autorstwa Andrei Agostini. Podczas konkursu przyznano również pięć wyróżnień honorowych – po jednym wskazanym przez każdego z członków jury. Wystawy Paper Photo Festival 2026 można oglądać w Zamku Sieleckim do końca grudnia.

26 i 27 września w Arenie Sosnowiec rozpocznie się rywalizacja o Superpuchar Polski! Cztery drużyny – Legia Warszawa, Zastal Zielona Góra, Dziki Warszawa i Energa Trefl Sopot powalczą o trofeum im. Adama Wójcika. Transmisje w sportowych stacjach Polsatu. Bilety na eBilet.pl

W ośmiu miejskich przedszkolach przeprowadzona zostanie akcja, dzięki której dzieci będą mogły spotkać się z adwokatami w przyjaznej i ciekawej formule.

„Bajeczni Adwokaci” to ogólnopolska akcja edukacyjna zainicjowana przez Komisję Wizerunku Naczelnej Rady Adwokackiej. Jej celem jest przybliżenie najmłodszym zawodu adwokata oraz zapoznanie dzieci z podstawowymi zasadami prawa, sprawiedliwości, wzajemnego szacunku i rozwiązywania konfliktów w przystępny i ciekawy sposób. Pomaga w tym wyjątkowa pozycja „Leśne sprawy Misia Adwokata”, której fragmenty prezentowane są najmłodszym podczas spotkań z adwokatami. – Dla naszych dzieciaków wizyta przedstawiciela Okręgowej Izby Adwokackiej była nie tylko ciekawym spotkaniem, ale również wspaniałą przygodą. Jesteśmy przekonani, że na długo pozostanie w ich pamięci, a zdobyta wiedza o sprawiedliwości, pomaganiu innym i rozwiązywaniu sporów okaże się cenna i pomocna w codziennym życiu – podkreślała Anna Szczepańska, dyrektorka PM 27 w Sosnowcu. Podczas spotkań udostępnione zostaną także materiały dotyczące nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego na terenie Sosnowca, które trafią do rodziców.  – Adwokaci będą spotykać się z dziećmi, a jednocześnie poprzez informacje przekazywane rodzicom i opiekunom będziemy mogli dotrzeć do osób, które być może nie wiedzą jeszcze, że w naszym mieście mogą skorzystać z profesjonalnej i nieodpłatnej pomocy. To piękny przykład tego, jak działania edukacyjne mogą jednocześnie służyć całym rodzinom – podkreśla Monika Holewa, pełnomocniczka prezydenta ds. funduszy zewnętrznych i polityki społecznej.

– Bardzo serdecznie dziękuję przedstawicielom Okręgowej Rady Adwokackiej oraz wszystkim adwokatom za zaangażowanie, otwartość i gotowość do współpracy. Dziękuję również wszystkim pracownikom Urzędu Miejskiego w Sosnowcu, którzy przyczynili się do organizacji tego przedsięwzięcia. Mam nadzieję, że dzisiejsze spotkanie będzie początkiem współpracy i że akcja „Bajeczni Adwokaci” pozostawi po sobie nie tylko uśmiech dzieci, ale również ważną wiedzę i świadomość, że prawo oraz pomoc prawna są bliżej, niż czasami nam się wydaje – dodaje prezydent Sosnowca, Arkadiusz Chęciński.

]]> https://kuriermiejski.com.pl/aluron-warta-kolejne-mecze-zagra-w-sosnowcu/ Wed, 16 Sep 2026 12:10:33 +0000 https://kuriermiejski.com.pl/?p=25804 Arena Sosnowiec w ArcelorMittal Parku stała się drugim domem dla siatkarzy Aluronu Warty Zawiercie. Czołowa polska drużyna od trzech lat rozgrywa tu spotkania w fazie play-off Polskiej Ligi Siatkówki i mecze w europejskich pucharach. W sezonie 2026/2027 częściej zagości na naszej sosnowieckiej hali.

W rozpoczynającym się 16 października nowym sezonie Polskiej Ligi Siatkówki siatkarze z Zawiercia będą bronić zdobytego w rozgrywkach 2025/2026 mistrzostwa Polski. W pierwszym spotkaniu zmierzą się na wyjeździe z beniaminkiem z Katowic. Większość spotkań ligowych zespół trenera Michała Winiarskiego rozegra w Zawierciu, jednak będzie kontynuował też współpracę z Sosnowcem i ArcelorMittal Parkiem.

– W poprzednich sezonach były to play-offy i mecze Ligi Mistrzów. Teraz do tego grona dojdą trzy hitowe mecze rundy zasadniczej oraz nowy format, czyli Klubowe Mistrzostwa Świata. Łącznie w Sosnowcu rozegramy około piętnastu meczów – wylicza Kryspin Baran, prezes Aluronu Warty Zawiercie, który dodaje, że w Sosnowcu zainteresowanie meczami zawierciańskich siatkarzy jest ogromne.

Dzięki funkcji geolokalizacji, którą ma klubowy system sprzedaży biletów w Zawierciu wiedzą, że kibice z Sosnowca i obrębu kilkudziesięciu kilometrów od naszego miasta zapełniają 2/3 sosnowieckiej hali. Tak będzie zapewne również w przypadku meczów w najbliższym sezonie.

– Chcielibyśmy grać w Zawierciu, ale nie pozwala na to infrastruktura. Od trzech lat jesteśmy obecni w Sosnowcu i bardzo się cieszymy, że trafiliśmy na ten obiekt, gdzie czujemy się jak w domu – podkreśla Michał Winiarski, szkoleniowiec zawierciańskiej ekipy, a w przeszłości wielokrotny reprezentant Polski. – Rozgrywamy tu bardzo dużo spotkań i piszemy wspólną historię, bo to tutaj zdobyliśmy w ubiegłym roku mistrzostwo Polski i tutaj mogliśmy się z niego cieszyć z kibicami z Zawiercia, Sosnowca i z całej Polski.

– Już trzeci rok Aluron Warta Zawiercie najważniejszą część rozgrywek rozgrywa w Sosnowcu i bardzo się z tego powodu cieszę. Robimy i będziemy robić wszystko, by siatkarze mogli się tutaj czuć jak u siebie w domu. Nie zapominamy oczywiście o klubach sosnowieckich, które też staramy się wspomagać, aby też mogły realizować swoje zamierzenia – podsumowuje Arkadiusz Chęciński, prezydent Sosnowca.