– To ukłon w kierunku osób, które mają fajne pomysły, ale nie zawsze dysponują finansowymi możliwościami na ich realizację. Ceny lokali są bowiem bardzo konkurencyjne. Do konkursu może się zgłosić każdy, a o tym, komu przyznać lokal, zadecyduje komisja konkursowa – podkreśla Arkadiusz Chęciński, prezydent Sosnowca.

W tym roku na potencjalnych najemców czeka sześć lokali, które znajdują się w centrum Sosnowca, ale nie tylko. Chodzi o adresy: 3 Maja 39, Klonowa 12 (Klimontów), Lwowska 29 (Pogoń), Modrzejowska 32 a, Sobieskiego 3 a oraz Warszawska 3/18-19. Mają różną powierzchnię – od 54 do 116 m2 – i różną stawkę czynszu – od 4,50 zł do 9,00 zł netto za m2. Uwaga! W pierwszym roku działalności wyniesie ona jedynie 1 zł netto/m2.

Oferty można składać do 20 kwietnia 2026 r. Specjalny formularz należy złożyć w tym terminie osobiście lub pocztą. Osobiście oferty należy składać w zamkniętej kopercie z dopiskiem „Lokal na kulturę – Nie otwierać” oraz adresem lokalu, którego oferta dotyczy w Urzędzie Miejskim w Sosnowcu (Wydział Kultury i Promocji Miasta, al. Zwycięstwa 20, IV piętro, pokój 503B, w godzinach pracy, czyli w poniedziałki 7.30-18.00, od wtorku do czwartku od 7.30 do 15.30, w piątki od 7.30 do 13.00), a pocztą na adres: Urząd Miejski w Sosnowcu, Wydział Kultury i Promocji Miasta, al. Zwycięstwa 20, 41-200 Sosnowiec, z adnotacją na kopercie: „Lokal na kulturę – Nie otwierać”  (decyduje data stempla pocztowego).

Oględziny lokalu są możliwe po kontakcie z Miejskim Zakładem Zasobów Lokalowych.

Koncert Jubileuszowy stanowić będzie muzyczne podsumowanie wieloletniej działalności edukacyjnej placówki oraz okazję do spotkania kilku pokoleń uczniów, absolwentów i pedagogów. Impreza będzie nie tylko artystycznym wydarzeniem, ale również ważnym momentem integrującym środowisko lokalne i podkreślającym rolę edukacji muzycznej w życiu miasta.

W programie przewidziano występy chórów oraz orkiestr, które zaprezentują repertuar obejmujący zarówno muzykę klasyczną, jak i utwory rozrywkowe. Publiczność usłyszy m.in. kompozycje inspirowane muzyką filmową, dzieła polskiej literatury muzycznej oraz znane utwory w opracowaniach symfonicznych. Przygotowaniem chórów zajmuje się Dominika Kawiorska a imprezę poprowadzi Maciej Cisowski.

Początek koncertu w środę 22 kwietnia o godz. 17 w Sali Koncertowej ZSM.

Program koncertu:
Chóry:
1. „Miłość rośnie wokół nas” z bajki Walta Disneya „Król Lew” w opracowaniu Łukasza Bzowskiego (chór PSM I st.)
2. „The lion sleeps tonight” z bajki Walta Disneya „Król Lew” w opracowaniu Julio Domingueza (chór PSM I st., chór SM II st., zespół wokalny SM II st. oraz absolwenci i nauczyciele)
3. „Leć głosie po rosie” Marcina Wawruka (chór SM II st., zespół wokalny SM II st. oraz absolwenci i nauczyciele)
4. Chór kobiet „Spod igiełek kwiaty rosną” z opery „Straszny dwór” Stanisława Moniuszki (skład żeński chóru SM II st., zespołu wokalnego SM II st. oraz absolwentki)

Orkiestry:
1. „Puszta” Jana van der Roosta (orkiestra dęta SM II st. oraz absolwenci i nauczyciele)
2. „Danzón” no.2 Arturo Márqueza (orkiestra symfoniczna SM II st. oraz absolwenci i nauczyciele)
3. Bohemian Rhapsody – Quenn i Freddie Mercury, ar. Filip Tailor (orkiestra symfoniczna SM II st., chór SM II st., zespół wokalny SM II st. oraz absolwenci i nauczyciele)

To będzie piąta już odsłona Spring Prog Festivalu, którą odbędzie się w sobotę 18 kwietnia w Przystanku Otwartej Kultury „Kazimierz”. Zapowiada się wieczór pełen różnorodnych progresywnych i art rockowych dźwięków w najlepszym wykonaniu i w świetnej oprawie scenicznej. Koncert otworzy dotychczasowy gospodarz festiwalu, grupa ProAge. Na scenie zagrają także zespół Quidam, grupa Let See Thin i Distant Dream.

Zespół ProAge istnieje od roku 2008, ma w dorobku pięć bardzo dobrze przyjętych przez fanów i krytyków albumów długogrających. Muzyka grupy jest zmienna jak psychodeliczny kameleon – raz akustyczna, klimatyczna i nastrojowa, a za chwilę metalowo agresywna. Przez chwilę czaruje dźwiękiem fortepianu i gitary klasycznej, aby nagle zaatakować ognistymi dźwiękami hammonda i ścianą przesterowanych, elektrycznych gitar.

Quidam, to zespół, który zachwycił fanów w Polsce i na świecie. Studyjny debiut „Quidam” z 1996 roku to dziś już kanon polskiej muzyki progresywnej, a koncert „Live in Mexico” spektakularnie podsumował pierwszy okres działalności z Emilią Nazaruk przy mikrofonie. Muzyka zespołu zawsze pełna była emocji, melodii, wyrafinowanych aranżacji i niezwykłego ładunku energii, który wyzwalał się szczególnie podczas koncertów.

Z kolei Distant Dream to instrumentalny zespół post-rock/ambient metal pochodzący z Gdańska, znany z tworzenia nastrojowych, pełnych emocji brzmień oraz intensywnych występów na żywo. Od momentu powstania grupa wydała cztery albumy, które zgromadziły łącznie ponad 25 milionów streamów na całym świecie, zdobywając wierną publiczność w wielu krajach.

Na scenie zobaczymy także Let See Thin, polski zespół utworzony w 2018 roku w Łodzi, grający muzykę z pogranicza rocka i art rocka, wzbogacony o akcenty elektroniczne. Muzycy tej grupy są otwarci na eksperymenty, muzyczne poszukiwania i łączenie różnych gatunków.

Na festiwalu będzie można zaopatrzyć się w płyty i  gadżety występujących zespołów oraz zapoznać się z szerszą ofertą najnowszych wydawnictw muzycznych. Koncert rozpocznie się o godz. 17.00. Bilety są w cenie 100 zł.

Czasu na złożenie projektów jest sporo, bo można to robić aż do 11 maja. Z 10 milionów złotych przeznaczonych na projekty z budżetu obywatelskiego 7 milionów trafi do poszczególnych rejonów konsultacyjnych, 2 miliony na pulę ogólnomiejską oraz 1 milion na Młodzieżowy i Przedszkolny Budżet Obywatelski.

– W tym roku przygotowaliśmy nową stronę internetową. Dzięki wprowadzonym zmianom można składać projekty w wersji elektronicznej na zamieszczonym na stronie formularzu. Do formularza można wracać wielokrotnie. Wystarczy zapisać składany projekt jako wersję roboczą. Od tego roku mamy również elektroniczną listę poparcia. Tutaj też jest nowość, bo autor będzie widział, ilu mieszkańców podpisało się pod jego projektem. Jak widać, nowości jest sporo. Zapraszamy do przetestowania formularza i zgłaszania projektów – podkreśla Arkadiusz Chęciński, prezydent Sosnowca.

Same zasady budżetu są podobne do ubiegłorocznych. Miasto podzielone jest na 5 rejonów konsultacyjnych, każdy z nich dysponuje kwotą 1,4 mln zł. Warto pamiętać, iż projekty w rejonie można składać maksymalnie do kwoty 1 mln zł. Oznacza to, że kwota 400 tys. zł zostaje na realizację mniejszych projektów.

Przypomnijmy: pierwszy rejon konsultacyjny obejmuje Milowice, Pogoń i Stary Sosnowiec, drugi – Środulę, Sielec i Centrum, trzeci – Zagórze, czwarty – Klimontów, Dańdówkę, Niwkę, Modrzejów i Jęzor, a piąty – Kazimierz Górniczy, Porąbkę, Juliusz, Ostrowy Górnicze, Maczki i Cieśle.

Tradycyjnie pozostaje Rejon Ogólnomiejski w ramach którego można w tym roku składać projekty o wartości do 2 mln zł. Każdy mieszkaniec Sosnowca, bez względu na wiek, może złożyć maksymalnie 3 projekty do Budżetu Obywatelskiego.

– Dodatkowo tak jak w ubiegłym roku mamy Przedszkolny i Młodzieżowy Budżet Obywatelski. To świetny pomysł, aby wprowadzać postawy obywatelskie już od najmłodszych lat. Kwota przeznaczona na obydwa budżety to razem 1 000 000 zł. Na podstawie ilości placówek oświatowych daje to orientacyjną kwotę ok. 10 000 zł na każdą placówkę – mówi Piotr Pluta z Wydziału Kultury i Promocji Miasta.

Projekty złożone przez sosnowiczan do końca sierpnia przechodzić będą weryfikację. Ostateczną listę tych, które zostaną poddane pod głosowanie poznamy we wrześniu. Samo głosowanie odbędzie się na przełomie września i października co oznacza, że zwycięskie projekty trzynastej edycji budżetu obywatelskiego poznamy pod koniec tego drugiego miesiąca.

W ramach poprzednich dwunastu edycji zrealizowano ponad 400 projektów m.in. 63 place zabaw, 13 boisk sportowych, 34 siłownie na świeżym powietrzu, 35 modernizacji parków i skwerów. W ostatnich latach dzięki głosom mieszkańców z budżetu obywatelskiego zrewitalizowana została m.in. przestrzeń wokół Balatonu. W ubiegłym roku zwycięzcą strefy ogólnomiejskiej okazał się projekt dotyczący rewitalizacji stadionu Górnika Sosnowiec przy ul. Braci Mieroszewskich w Zagórzu.

Sosnowiec ponownie stanie się ważnym punktem na muzycznej mapie regionu. Jubileuszowa, XXV edycja Festiwalu Sosnowieckie Dni Muzyki Znanej i Nieznanej Od klasyki po odkrycia, zapowiada się jako tydzień niezwykłych koncertów, łączących tradycję z nowoczesnością oraz różnorodne estetyki muzyczne – od muzyki dawnej i sakralnej, przez kameralną, aż po filmową i repertuar rzadziej prezentowany na scenach koncertowych. To wielkie święto muzyki rozpocznie się w Sosnowcu już w poniedziałek 6 kwietnia i potrwa do niedzieli 12 kwietnia.

Inauguracja festiwalu odbędzie się 6 kwietnia o godz. 18.00 w Kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Sosnowcu. Koncert otwarcia wykona Zespół Brasy w składzie: Maciej Cybulski, Mariusz Słowiński, Łukasz Wollmann i Adam Nawrot. Artyści zaprezentują program obejmujący m.in. utwory Wolfganga Amadeusa Mozarta oraz Maurice’a Duruflé. Zespół, znany z precyzji wykonawczej i charakterystycznego, wielogłosowego brzmienia, zapowiada interpretacje podkreślające bogactwo muzyki sakralnej.

W kolejnych dniach festiwalu zaplanowano koncerty kameralne w Kościele Ewangelicko-Augsburskim pw. św. Jana oraz w Pałacu Emmy Schoen w Sosnowcu. 7 kwietnia o godz. 18.00 wystąpią Magdalena Czarnecka (sopran) oraz Krzysztof Kotoński (organy), prezentując repertuar barokowy i klasyczny, w tym dzieła Johanna Sebastiana Bacha, Wolfganga Amadeusa Mozarta i Georga Friedricha Händla.

Dzień później, 8 kwietnia o godz. 18.00, publiczność będzie miała okazję uczestniczyć w koncercie w zabytkowych wnętrzach Pałacu Emmy Schoen przy ul.  1 Maja 19. Wystąpią Anna Noworzyn-Sławińska (mezzosopran), Szymon Strzelczyk (skrzypce) oraz Natalia Olczak (klawesyn). Program obejmie kompozycje barokowe i klasyczne, a w cenie biletu będzie może zwiedzić to wyjątkowe miejsce.

9 kwietnia o godz. 18.00 w Sali Widowiskowo-Koncertowej „Muza” im. Władysława Szpilmana zaplanowano projekcję filmu dokumentalnego „Pianoforte”. Obraz poświęcony jest uczestnikom Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina i ukazuje kulisy jednego z najważniejszych wydarzeń muzyki klasycznej na świecie.

Jednym z kluczowych punktów programu będzie koncert 10 kwietnia o godz. 19.00 w Kościele pw. św. Tomasza. W jego trakcie zabrzmią dwa znaczące dzieła współczesnej muzyki sakralnej: „Cantate Domino” Karla Jenkinsa oraz „Misa a Buenos Aires” Martina Palmeriego. Wystąpią Chór Mieszany Ogniwo, orkiestra smyczkowa oraz soliści: Lucyna Jarząbek (mezzosopran), Adam Potera (bandoneon) i Bartosz Kalicki (fortepian). Całość poprowadzi dyrygent Adrian Lewandowski. Program koncertu połączy tradycję z nowoczesnością, elementy muzyki liturgicznej z wpływami muzyki argentyńskiej i współczesnej.

Finał festiwalu odbędzie się 12 kwietnia o godz. 18.00 w Sali Widowiskowo-Koncertowej „Muza”. Koncert zamykający zatytułowany „Historie walcem pisane. Zapomniane przeboje muzyki filmowej… i nie tylko” wykona Gliwicka Orkiestra Kameralna pod dyrekcją Macieja Sztora. Wystąpią także Natalia Świerc (wokal) oraz Karina Komendera (fortepian), a wydarzenie poprowadzi Mariusz Gradowski. Program koncertu nawiązuje do tradycji muzyki filmowej i estradowej i przywoła mniej znane, często zapomniane kompozycje. Na część koncertów wstęp jest wolny. Na wybrane koncerty bilety w cenie 16 lub 40 zł można kupić online na stronie: www.kiepura.pl lub w kasach ZCK przy ul. Będzińskiej 65 lub Muzie przy ul. Warszawskiej 2.

Wszystko rozpoczęło się od mszy świętej, która odbyła się w kościele pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa. Po niej uczniowie popularnego „Baczyna” w towarzystwie, zaproszonych gości, nauczycieli, rodziców, krewnych i przyjaciół przeszli na plac przed dworcem, gdzie odbyło się oficjalne ślubowanie. Po nim przy akompaniamencie policyjnej orkiestry przemaszerowali w defiladzie.

– Chcieliśmy to zrobić z pompą, żeby też mieszkańcy wiedzieli, że taka szkoła jak nasza istnieje. Myślę, że w taki sposób będziemy już to organizować co roku – zapowiada Tomasz Pawłowski, dyrektor szkoły.

W VII LO funkcjonują dziś trzy klasy mundurowe: wojskowa, która jest wspólnym projektem szkoły i Ministerstwa Obrony Narodowej, policyjna, będąca efektem współpracy z MSWiA i łącząca poznanie specyfiki policji i Straży Granicznej, a także ratowniczo-medyczna, gdzie młodzież zgłębia tajniki udzielania pierwszej pomocy i leczenia ludzi.

Szkoła podkreśla, że od lat nie ma problemów z naborem. Ósmoklasiści chętnie interesują się kierunkami mundurowymi, dla wielu z nich to kontynuacja mundurowej służby rodziców, którzy pracują w wojsku, policji czy Straży Granicznej. Ci, którzy chcą uczyć się w klasie wojskowej lub policyjnej muszą przejść również przez test sprawnościowy opracowany przez ministerstwo. Stan zdrowia kandydata nie może budzić zastrzeżeń.

– Nasi uczniowie to młodzież pozytywnie zakręcona. Realizują swoją pasję w połączeniu z nauką – podkreśla dyrektor Pawłowski. – Wszystkie służby mundurowe, związane z dyscypliną, to kierunki, które potem wybierają nasi absolwenci. Wiemy, że duża liczba z nich, dostaje się do służb i w takim kierunku rozwija swoją karierę zawodową – dodaje.

Wydarzenie uświetnili swoją obecnością przedstawiciele Wojska Polskiego, Straży Granicznej oraz policji. Dodatkową atrakcją dla mieszkańców były stoiska promocyjne służb mundurowych oraz Fundacji i organizacji paramilitarnych, gdzie będzie można poznać kulisy pracy w formacjach mundurowych.

Pod koniec marca rozpoczynacie razem z zespołem Hamulec trasę koncertową „Chaosu nastał czas”. Czy po tylu latach obecności na scenie przygotowania do takiej serii występów to właśnie chaos, czy może spokojne przejście przez drzwi z napisem „scena”?

Na pewno tak nie jest. Od września byliśmy zaszyci w studiu. Próby dopiero zaczniemy w marcu. Koncert to zawsze stres. Zawsze się śmiejemy, czy damy radę wytrzymać kondycyjnie i zagrać te numery, które zaplanowaliśmy. Lista kawałków trochę zmieni się w porównaniu z poprzednimi trasami z zespołami Illusion czy Vader.

Skąd pomysł na trasę z zespołem Hamulec? To chłopaki z młodego pokolenia, dla którego ciężkie brzmienia nie są dziś raczej pierwszym muzycznym wyborem.

Hamulec gra dość prężnie. To młodzi chłopcy, którzy też wywodzą się z ziemi zagłębiowskiej. Zawsze staraliśmy się doglądać, co dzieje się na naszej scenie. W latach 90. ta scena była bardzo prężna, jeśli chodzi o muzykę metalową wszelkiej maści. Było też sporo punk rocka i oczywiście ska. Na pewno Hamulec wybija się poza szereg innych zespołów, które u nas działają. Obserwowaliśmy ich i pojawiali się w naszych pomysłach trasowych. Myślę, że to fajny element, że oba zespoły wywodzą się z Zagłębia.

Wracając do tematu nowej płyty, trochę kazaliście na siebie czekać od momentu wydania „Zmartwychwstania” w 2020 roku. Kawałki z tego krążka będzie można usłyszeć podczas tych koncertów?

20 lutego była premiera pierwszego singla i myślę, że około 20 marca, kiedy nowa płyta będzie miała premierę, pojawi się prawdopodobnie drugi. Na pewno dwa numery, które wcześniej ujrzą światło dzienne, będziemy wykonywać podczas tej trasy.

Dwadzieścia lat temu miała premierę inna wasza płyta – „Absolutus”, na której znalazła się piosenka „Wspomnienia jak relikwie”. Jest takie wspomnienie związane z początkami zespołu Frontside, które jest dla Ciebie taką relikwią, która na zawsze zostanie w pamięci?

Pamiętam koncert, który graliśmy w Jastrzębiu-Zdroju z Kalibrem 44 w Domu Zdrojowym. Podszedł do nas wokalista grupy Psy Wojny i właściciel wytwórni i zaproponował wydanie kasety. To był duży powód do dumy, że ktoś posłuchał nas na żywo i taką propozycję złożył. Nagrywaliśmy to potem w Czeskim Cieszynie. Wszystko się przedłużyło, nie było autobusu ani pociągu. Musieliśmy spać na dworcu autobusowym. Takich historii było mnóstwo. To był początek drogi, chyba 1994 albo 1995 rok. Każdy koncert, który mogliśmy wtedy zagrać, każda recenzja, którą mogliśmy przeczytać i każda osoba, z którą mogliśmy zbić piątkę była dla nas bardzo ważna.

Całej rozmowy posłuchacie tutaj: https://open.spotify.com/episode/2ypnzbSYQXB13xO56cUx3m?si=3QvORdkuQbCKn_u3CwPIlw&nd=1&dlsi=6ec38efb15ca453e

Zapowiada się wieczór pełen śmiechu i znakomitej teatralnej rozrywki. W najbliższą sobotę w Sali Koncertowej Zespołu Szkół Muzycznych w Sosnowcu odbędzie się premiera spektaklu „Lady Mayday” w reżyserii Artura Barcisia.

– Tym razem występuję nie jako aktor, ale jako reżyser sztuki „Lady Mayday”, jednej z najsłynniejszych fars w historii teatru, która została opracowana w wersji żeńskiej. Nie będę zdradzał szczegółów, ale to jest nowe spojrzenie na ten tekst, na tę wspaniałą, prześmieszną historię. Akcja spektaklu toczy się w latach sześćdziesiątych w Londynie  – zapowiada Artur Barciś, reżyser spektaklu.

„Lady Mayday” to pełna humoru i nieustannych zaskoczeń komedia, którą napisał Ray Cooney. W tej niezwykle dynamicznej scenerii zwyczajny poranek w dwóch londyńskich mieszkaniach błyskawicznie zamienia się w prawdziwy festiwal nieporozumień. Zamiast taksówkarza prowadzącego podwójne życie, tym razem w centrum wydarzeń znajduje się kobieta, taksówkarka, która ma dwóch mężów.

To spektakl, który bawi błyskotliwym tempem, nagłymi zwrotami akcji oraz bohaterami desperacko próbującymi odnaleźć się w coraz bardziej absurdalnych sytuacjach.

Projekt zainicjował wicedyrektor teatru Jacek Jabrzyk, który zaprosił Barcisia do stworzenia komedii z myślą o scenie w Sosnowcu. Za warstwę wizualną spektaklu odpowiadał Wojciech Stefaniak. Zaprojektowana scenografia opiera się na jednoczesnej obecności dwóch odrębnych mieszkań na tej samej przestrzeni scenicznej, połączonych wspólną strefą.

Grają: Maria Bieńkowska, Beata Deutschman. Mirosława Żak, Aleksander Blitek, Przemysław Kania, Michał Bałaga, Wojciech Leśniak i Piotr Zawadzki. Spektakl rozpocznie się o godz. 18.00.

Fot. Astashow Studio

Budowa nowych mieszkań ma zacząć się już wiosną. Dzięki przyznanemu dofinansowaniu firma TMS Dombud będzie mogła rozpocząć prace. Przy ul. Norwida znajdzie się pięć budynków, w których łącznie zlokalizowanych zostanie 240 mieszkań o powierzchni od 44 do 64 metrów kwadratowych.

– Szacujemy, że budowa potrwa dwa lata. Wnioski zaczniemy przyjmować 8 miesięcy przed zakończeniem budowy, czyli w okolicach wakacji 2027 roku – mówi Michał Zastrzeżyński, zastępca prezydenta Sosnowca.

Mieszkania będą w takim samym standardzie jak te na nowym osiedlu przy ulicy Naftowej. Łazienka będzie w pełni urządzona. W pokojach będą drzwi, a na podłogach płytki lub panele. Do tego pełna elektryka i hydraulika.

– Osiedle NaftNova udowodniło jak wielkie jest zapotrzebowanie na takie miejsca. 288 mieszkań w sześciu blokach z parkingami podziemnymi i garażami rozeszły się na pniu. Za tę ostatnią inwestycją otrzymaliśmy nawet nagrodę na Kongresie Nowej Mobilności.

Jak cały czas powtarzam: konieczne są jak największe inwestycje mieszkaniowe dla osób, których nie stać na zakup mieszkania z rynku pierwotnego. Dlatego wybudowaliśmy osiedle MZZL-u przy ul. Jędryki, trwa budowa kolejnych bloków przy Kalinowej, powstały dwa bloki MZBM przy Żelaznej, wspomniana Naftowa, a także inwestycja SIM Zagłębie przy Hubala-Dobrzańskiego. Nie zatrzymujemy się, bo wiemy, że potrzeby są dużo większe – podkreśla Arkadiusz Chęciński, prezydent Sosnowca.

Czy Modrzejowska to ulica, która najbardziej kojarzy się z Sosnowcem?

Chyba tak. Dziś nie spełnia już funkcji handlowych w takim stopniu jak kiedyś, ale dawniej można tam było wszystko kupić i wszystko załatwić. Dlatego była bardzo rozpoznawalna również poza Sosnowcem. Przyjeżdżało się po prostu na Modrzejowską, bo to było centrum handlowego świata. To przez dziesięciolecia była najważniejsza ulica Sosnowca. Kiedy powstała, zamieszkali tutaj ludzie nie tylko z okolic, ale z Warszawy, Łodzi, Częstochowy, ale również z Kobrynia, Wilna, Odessy czy Dawidgródka na Pińszczyznie. Wtedy wszystkie te miasta leżały w Cesarstwie Rosyjskim, a dziś w różnych krajach. Modrzejowska nigdy nie zmieniła swojej nazwy, ale na niektórych pocztówkach sprzed I wojny światowej widnieje napis „ulica Żydowska”. Nie funkcjonowało to oficjalnie, ale pewnie mówiło się tak potocznie.

Modrzejowska była jedną z pierwszych ulic wytyczonych w rejonie oddanego do użytku w 1859 roku dworca. To prawda, że powstała dzięki działkom, które bogaci przeważnie żydowscy kupcy wykupywali od miejscowych rolników, którzy otrzymali je po uwłaszczeniu cara Aleksandra II?

Tak właśnie było. Te działki nadawały się do zabudowy miejskiej, a bliskość dworca temu sprzyjała. Podobno powstała jako druga ulica, bo pierwsza była dzisiejsza 3 Maja. Był to trakt od dworca do nadgranicznego targowego Modrzejowa, który wtedy pełnił jeszcze ważną rolę. Pierwsze zabudowania powstały na dzisiejszym skrzyżowaniu z Targową. Dobrym źródłem, jeśli chodzi o historię Modrzejowskiej, jest księga ludności stałej, która powstała prawdopodobnie po założeniu miasta. Mamy w niej opisany każdy dom. Zachowały się też spisy właścicieli domów z okresu międzywojennego, więc można te dwa dokumenty porównać. Większość sklepów i warsztatów, które się tu wtedy znajdowały, rzeczywiście należały do Żydów.

To była wtedy ulica sosnowieckich bogaczy czy mieszkała też tutaj biedota?

Na pewno osoby, które wybudowały tutaj kamienice, byli bardzo bogaci. To byli przeważnie kupcy. Niektóre kamienice robią wrażenie do dzisiaj. Mieszkało tutaj też dużo biedoty, a bogaci byli właściciele. Powiedziałabym, że skupiało się tutaj mieszczaństwo Sosnowca – lekarze, prawnicy, przedsiębiorcy, kupcy. To była ówczesna elita zarówno finansowa, jak i intelektualna. Wszystko skupiało się w tym miejscu – na Modrzejowskiej, ale też na Targowej, Dekerta czy 3 Maja.

Tak było do czasów II wojny światowej, która była momentem chyba największych zmian społecznych na Modrzejowskiej.

W 1942 roku miały miejsce masowe wysiedlenia po egzekucji przy Domu z Kamienia. To był punkt zwrotny w historii sosnowieckich Żydów. Nastąpiły wysiedlenia do getta i większość ludności do swoich domów już nie powróciła. Okres powojenny to czas, kiedy kamienice zostały przejęte przez miasto i zasiedlone inną ludnością, chociaż część Żydów tutaj powróciła.

Po wojnie Modrzejowska zmieniła się nie tylko społecznie, ale też wizualnie. Do pewnego czasu był tutaj klasyczny podział na jezdnię i chodniki. Zniknęły też stąd najpierw słynne hale Rozwoju, a potem wspomniany już Dom z Kamieniem.

Rzeczywiście, kilka domów ubyło, ale z drugiej strony zamiast nieodżałowanych hal Rozwoju mamy budynek Forum, a zamiast Domu z Kamienia pamiętającego działającą w miejscu dzisiejszego Urzędu Miejskiego hutę Romania, mamy kino Helios. Każda epoka ma tutaj więc swoje miejsce.

Wiemy, które budynki przy Modrzejowskiej są najstarsze i najbardziej zbliżone do pierwotnej Modrzejowskiej?

Nie udało się dokładnie ustalić wieku budynków, ale na pewno trzeba zwrócić uwagę na pierwszą część między Warszawską a Targową. To najlepiej zachowana część, poza numerem chyba 7. Te kamienice mają zwartą zabudowę tak jak to wyglądało na początku. To chyba najbardziej niezmieniony fragment.

Otwarcie wystawy 30 stycznia. Co na niej zobaczymy?

Już w niedzielę 1 lutego zapraszam na godz. 16 na oprowadzanie po wystawie. Będzie ją można oglądać do 17 maja, a w międzyczasie odbędzie się wykład Moniki Kempary o żydowskich mieszkańcach Modrzejowskiej w okresie II wojny światowej. Staramy się zgromadzić dużo oryginalnych pocztówek i zdjęć, ale też przedmiotów wyrabianych na tej ulicy. Będą łyżeczki, czapka chłopięca i oryginalne kafelki braci Hasklowiczów, którzy mieli swój zakład przy Modrzejowskiej.