Link: https://lubiewracactam.pl/

Główny cel trwających prac to budowa dodatkowej pary torów i rozdzielenie ruchu aglomeracyjnego i dalekobieżnego. Pociągi regionalne nie będą musiały przepuszczać pospiesznych, więc ruch odbywać się będzie sprawniej. Powstaną też dwa nowe przystanki Sosnowiec Środula i Katowice Morawa.

– Pozwoli to na zwiększenie prędkości pociągów pasażerskich do 160 kilometrów na godzinę, z kolei ruch towarowy będzie się mógł odbywać z prędkością 120 kilometrów na godzinę – zaznacza Joanna Jurczyk, zastępca dyrektora regionu śląskiego Centrum Realizacji Inwestycji PKP Polskich Linii Kolejowych. – Przebudowujemy cały układ torowy, obiekty inżynieryjne, sieć trakcyjną, system sterowania ruchem kolejowym i niezbędną infrastrukturę telekomunikacyjną. Roboty budowalne rozpoczęliśmy w październiku 2023 roku. Planowany termin ich zakończenia to czerwiec 2027 roku. Wartość projektu to 840 milionów złotych – dodaje.

Gotowy jest już nowy tor między Będzinem a Sosnowcem wraz z częścią wiaduktu nad ulicą Nowopogońską, z którego korzystają już pociągi i jeden peron nowego przystanku na Środuli, gdzie dość zaawansowane są już prace związane z budową przejścia podziemnego pod torami. W ostatnich dniach stycznia rozpoczęła się budowa nowego peronu nr 3 na stacji Sosnowiec Główny. W kolejnych tygodniach wykonawca prac – firma ZUE SA – przystąpi z kolei do prac związanych z przebudową wiaduktu w ciągu ulicy Piłsudskiego. Nie obędzie się niestety bez utrudnień, bo wstrzymany zostanie ruch samochodowy i tramwajowy.

– Wiadukt wymaga kompleksowej przebudowy z uwagi na jego stan techniczny. Prace będą prowadzone pod nadzorem konserwatora zabytków. Odtworzymy historyczny charakter tego miejsca poprzez zabudowę portali, odtworzymy również słupy, które są historyczne. Natomiast środkowy rząd słupów zostanie zlikwidowany, co usprawni ruch samochodów i tramwajów – wyjaśnia Jadwiga Skalska, zastępca dyrektora projektu z ramienia PKP Polskich Linii Kolejowych. – Prace rozpoczynamy 17 lutego i będą trwały cztery tygodnie. Po czterech tygodniach zostanie wznowiony ruch drogowy i tramwajowy. Przejścia dla pieszych będą czynne przez cały czas. Kolejne zamknięcia planujemy na przełomie lipca i sierpnia, listopada i grudnia oraz w kwietniu 2026 roku. Gdy wiadukt będzie nieczynny, swoje prace przy torowisku wykonają też Tramwaje Śląskie – dodaje.

Kolejarze podkreślają, że wybrali najmniej uciążliwy dla mieszkańców sposób remontu. Dzięki temu wiadukt nie będzie zamknięty przez cały okres prowadzenia prac. Podczas pierwszego czterotygodniowego zamknięcia ściągnięte zostaną dotychczasowe konstrukcje nośne, a na końcu zamontowane zostaną nowe. Wszystko przy prowadzonym ruchu pociągu. W marcu – gdy ruch w ciągu ul. Piłsudskiego, zostanie już przywrócony – zamknięty zostanie wiadukt w ciągu ul. Żeromskiego. Ten nieczynny będzie również przez około czterech tygodni – łącznie z ruchem pieszym. Po miesiącu wznowiony zostanie tylko ruch pieszy i tramwajowy, ale tylko po jednym torze.

– Uciążliwości na pewno będą. Będziemy się starać je minimalizować i ograniczać. Komunikacja publiczna była, jest i będzie naszym priorytetem. Zachęcamy, by z niego korzystać i w ten sposób usprawniać transport w naszym regionie – podkreśla prezydent Sosnowca Arkadiusz Chęciński. – Cieszę się, że ta inwestycja jest realizowana. Ta inwestycja była planowana już kilkadziesiąt lat temu. Sosnowiec jest przykładem tego, że coś, co było kiedyś planowane, dziś jest realizowane – chociażby linia tramwajowa nr 15. Zdajemy sobie sprawę, że dalsza rozbudowa dróg i komunikacji indywidualnej jest niemożliwa. Nie ma już możliwości, by poruszać się po miastach tylko i wyłącznie samochodami. Musimy korzystać z komunikacji publicznej i musimy do tego zachęcać – dodaje.

W czasie zamknięcia przejazdu sugerowany objazd to trasa ulicami 3 Maja przez Parkową, Ślimak, Grota-Roweckiego i Mireckiego do ulicy Piłsudskiego. Objazdy czekają również pasażerów autobusów i tramwajów.

– Zmiany rozpoczną się szybciej niż wiele osób może się spodziewać, ponieważ mamy już dokumentację przygotowaną przez pracownię PAS Projekt. To pozwoli nam na rozpisanie przetargu już za kilka tygodni – cieszy się Arkadiusz Chęciński.

Wiadomo już, że pokopalniane obiekty mają w przyszłości spełniać kilka funkcji. Będzie tutaj żłobek i przedszkole, które zostanie przeniesione z dotychczasowych lokalizacji w Kazimierzu Górniczym, ale również inkubator przedsiębiorczości. Znajdą się tutaj również przestrzenie dla usług gastronomicznych. – Chcemy, żeby było to miejsce, do którego przychodzi się nie raz w roku, ale żeby mieszkańcy mogli tutaj spędzić czas wolny – podkreśla prezydent Sosnowca.

Najwięcej zmian czeka dawny kompleks BHP składający się z cechowni, łaźni, lampowni oraz części biurowej. Tu powstanie Inkubator Zagłębiowskiego Parku Przedsiębiorczości, przedszkole oraz żłobek wraz z placem zabaw. Dawna wieża wyciągowa zamieni się w wieżę widokową, a budynek stacji ratowniczej zostanie przekształcony na pomieszczenia biurowe, w tym na potrzeby organizacji pozarządowych. Z kolei w dawnym budynku maszyny wyciągowej szybu K-1 znajdzie się przestrzeń na małą gastronomię, a w dawnym warsztacie powstaną pomieszczenia usługowe i biurowe. Całość dopełni zagospodarowanie terenu.

– W projekcie bardzo ważnym elementem jest pozostawienie ważnych symboli związanych z górnictwem. Mam na myśli na przykład mozaiki w sali zbornej czy stworzenie punktu widokowego na wieży wyciągowej. To łącznie około 8 tysięcy metrów kwadratowych powierzchni. Mimo, że to przestrzeń poprzemysłowa, to ma się stać bardziej zielona, bardziej ekologiczna i bardziej atrakcyjna dla mieszkańców – mówi Małgorzata Golenko z pracowni PAS Projekt. To właśnie ta pracownia zajmowała się m.in. adaptacją na potrzeby muzealne dawnej kopalni Julia (w czasach PRL-u KWK Thorez) w Wałbrzychu.

To nie koniec zmian w tej części Sosnowca. W październiku 2024 roku Spółka Restrukturyzacja Kopalń zadeklarowała przekazanie miastu prawie 338 działek, co daje blisko 40 ha terenu! Celem jest przeprowadzenie transformacji w dzielnicach Kazimierz Górniczy i Porąbka oraz zagospodarowanie pogórniczych terenów, nadając im nowe funkcje i przeznaczenie.

– To przykład wspólnej troski o przyszłość regionu – z poszanowaniem dziedzictwa poprzemysłowego i nowoczesną gospodarką. SRK konsekwentnie pracuje na rzecz efektywnego zagospodarowywania, rekultywacji i rewitalizacji terenów pogórniczych. Właśnie zrobiliśmy kolejny krok w tym kierunku. Powodzenie tych zamierzeń zapewni dalsza współpraca pomiędzy Spółką Restrukturyzacji Kopalń, a Gminą Sosnowiec. Działamy, by jak najlepiej gospodarować majątkiem Skarbu Państwa umożliwiając rozwój pogórniczych gmin – mówi Jarosław Wieszołek, prezes SRK.

Historia kopalni Kazimierz sięga lat 80. XIX wieku, w 1914 roku zaczęło się wydobycie węgla w kopalni Juliusz. Nazwa Kazimierz, która dała nazwę przyzakładowemu osiedlu, które od 1975 roku jest dzielnicą Sosnowca, wzięła się ponoć od imienia pierwszego robotnika, który zgłosił się tutaj do pracy. Faktem jest za to to, że w 1917 roku w katastrofie górniczej zginął tutaj ojciec Edwarda Gierka, późniejszego I sekretarza KC PZPR. Oba zakłady połączono jeszcze przed II wojną światową. Powojenna kopalnia Kazimierz-Juliusz była nie tylko miejscem pracy dla mieszkańców dzisiejszych wschodnich dzielnic Sosnowca, ale również organizatorem życia społeczno-kulturalnego. To górnicy wybudowali Park Leśna dzisiaj noszący imię Jacka Kuronia, to kopalnia utrzymała dom kultury i klub sportowy Górnik Kazimierz z silną sekcją siatkarską. Ostatnia tona dobrej jakości i dobrze sprzedającego się węgla wyjechała z Kazimierza-Juliusz na powierzchnię w maju 2015 roku. W tym momencie sosnowiecka kopalnia była ostatnim czynnym zakładem górniczym w Zagłębiu Dąbrowskim.

Po zamknięciu kopalni część budynków wyburzono. Niektóre – jak kompleks BHP, nadszybie z wieżą szybu Kazimierz I czy maszynownię jednego z szybów – przejęło od Spółki Restrukturyzacji Kopalń miasto.

– Budynki zostały przejęte przez miasto w grudniu 2020 roku. Od razu poczyniliśmy kroki, aby wprowadzić tutaj życie. Były plany projektowe, natomiast sytuacja na Ukrainie spowodowała, że to tutaj znajdowało się miejsce pobytowe dla ponad setki osób. Kilka tygodni temu zostały one relokowane w inne miejsce, co pozwoliło nam na powrót do prac projektowych – tłumaczy Arkadiusz Chęciński, prezydent Sosnowca. – Dokumentacja projektowa otworzy nam też możliwości uzyskania dofinansowania na roboty budowlane – dodaje.

70,1 mln dofinansowania z Funduszy Europejskich dla śląskiego 2021-2027 z działania 10.09. Ponowne wykorzystanie terenów poprzemysłowych, zdewastowanych, zdegradowanych na cele rozwojowe regionu. Koszt całej inwestycji jest szacowany na blisko 100 mln zł.

Historia sosnowieckiego Egzotarium sięga czasów przedwojennych. Ówczesne władze miejskie wyszły z inicjatywą założenia na terenie Starego Sosnowca parku o powierzchni 4,8 ha „zgodnego z trendami modernistycznymi”. Otwarcie obiektu nastąpiło w 1956 roku, a w 1961 roku w prawej części parku ustawiono fontannę z rzeźbą przedstawiającą troje dzieci. W samym Egzotarium zlokalizowano drugą rzeźbę klęczącej dziewczynki. Jak wieść niesie, była to córka autora rzeźby Stefana Chorembalskiego, Zofia.

Choć obiekt był ikoną miasta, przez wiele lat nie był modernizowany. To zmieniło się kilka lat temu. Najpierw ruszyła przebudowa pobliskiego parku, który dzisiaj jest ogrodem botanicznym i mieści wiele niespotykanych gatunków roślin i zwierząt. W 2019 roku ogłoszono za to przetarg na przebudowę samego Egzotarium, a stary budynek zrównano z ziemią rok później. 2 grudnia 2023 roku drzwi do nowego Egzotarium otworzyły się po raz pierwszy.

– Pamiętamy doskonale ten moment, ale też czas gorączkowych przygotowań. Jesteśmy szczęśliwi, że po roku funkcjonowania nadal tak wiele osób, z tak wielką chęcią nas odwiedza. To efekt fauny i flory, jaką dysponujemy, a przecież wiele gatunków jest unikalnych. To także wielka zasługa niezwykłej ekipy pracowników, która każdego dnia dba o Egzotarium, jak o swój dom. Bo tak naprawdę w pewnym sensie nim jest – mówi Marlena Siwiec, dyrektorka Egzotarium.

Przez 12 miesięcy, obiekt odwiedziło ponad 220 tysięcy osób.

– Co ciekawe, mamy wielu zwiedzających nie tylko z Sosnowca czy Zagłębia, ale też ze Śląska, z dalszych części kraju, a nawet spoza granic Polski. Jestem dumny, bo Egzotarium stało się perełką w skali regionu i prawdziwą wizytówką Sosnowca – dodaje Arkadiusz Chęciński, prezydent Sosnowca.

Po roku, przychodzi pora na świętowanie. Już 1 grudnia, od godziny 10.00 do godziny 14.00, wszyscy odwiedzający będą mogli świętować 1. urodziny Centrum Edukacji Ekologicznej Egzotarium. Od rana na dzieciaki będą czekały bezpłatne animacje, dla nieco starszych zajęcia sportowe (pilates, joga i inne), nie zabraknie sosnowieckiego Harpagana, a także Duda-Cars, autoryzowanego dealera Mercedes-Benz, który udostępni do jazdy testowej elektryczny samochód. Przygotowano również wystawę zdjęć roślin, które można oglądać/spotkać w Egzotarium.

– Co bardzo ważne, tego dnia obniżamy ceny biletów o 15 procent, a każdy kto zakupi wejściówkę na ścieżkę zwiedzania do dnia 1 grudnia, do godziny 10.00, może wziąć udział w konkursie z nagrodami – dodaje dyrektorka Egzotarium.

Tydzień później Centrum Edukacji Ekologicznej odwiedzi… Święty Mikołaj. 7 grudnia dzieciaki mogą otrzymać od brodatego jegomościa z Laponii prezenty. O 13.30 rozpocznie się świąteczny koncert, a później na dzieci będzie czekał właśnie Mikołaj. Dodatkowo najmłodsi, którzy napiszą list, wezmą udział w konkursie. Jak dostarczyć prezent? Kiedy napisać list? Szczegóły w regulaminie dostępnym na stronie Egzotarium oraz w siedzibie.

Dzisiaj Centrum Edukacji Ekologicznej to nie tylko ścieżka zwiedzania z setkami gatunków roślin z każdego zakątka świata, dziesiątkami gadów, płazów, ptaków czy też ssaków, bezkręgowców i ryb. To także warsztaty tematyczne, artystyczne i prelekcje dla szkół i grup zorganizowanych. To także plener fotograficzny, organizacja urodzin oraz liczne konferencje biznesowe.

Na miejscu zwiedzający mogą także podziwiać skamieliny i minerały. Chętni biorą czynny udział w zajęciach jogi i pilatesu, a melomani uczestniczą w koncertach i wydarzeniach pośród akwariów. Na 1. piętrze słodkości i napoje serwuje kawiarnia Botanika, za to Botanika Park latem przy wejściu do ogrodu botanicznego serwuje nieco zimniejsze napoje i różne potrawy.

Ogród botaniczny
Nieodłączną częścią Egzotarium jest pobliski ogród botaniczny. – Niegdyś był tutaj osiedlowy park, ale tysiące nasadzeń, nowe ścieżki i gruntowna przebudowa zielonej enklawy spowodowały, że sosnowiczanie zyskali niezwykłe miejsce. To tutaj można obcować z przyrodą, wiewiórki jedzą z rąk, a śpiew ptaków umila odpoczynek. Ukojenie dają także oczka – mówi prezydent Sosnowca.

– Park, a dziś już ogród botaniczny, podnosi rangę Egzotarium, choćby ze względu na liczbę roślin i gatunków chronionych, które w nim występują. Wystąpiliśmy o zgodę do Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska o nadanie statusu ogrodu botanicznego, w następstwie dawny park odwiedzili przedstawiciele Rady Ogrodów Botanicznych i Arboretów i powiedzmy to sobie jasno, byli zachwyceni. Dzięki temu otrzymaliśmy status ogrodu botanicznego, który jest naturalnym dopełnieniem Egzotarium – dodaje Marlena Siwiec.

Egzotarium jest czynne od wtorku do niedzieli, od godziny 9.00 do 19.00 (kasa do 18.00).

Na wakacyjny cykl koncertów na świeżym powietrzu pod hasłem „Muzyka w tle” w każdą sobotę wakacji zaprasza Botanika Park, działająca przy Ogrodzie Botaniczno-Zoologicznym CEE Egzotarium w Sosnowcu.

Przy wejściu do Parku Różnorodności został zainstalowany kulinarny kontener, czyli Botanika Park, a wraz z nim pojawiła się drewniana – Prosta Scena – na której co tydzień można spędzić letni wieczór z muzyką na żywo, w towarzystwie utalentowanych muzyków.  – Botanika Park to nowe miejsce na kulinarnym i muzycznym szlaku Sosnowca. Zapraszamy co tydzień w każdą sobotę na cykl koncertów na żywo. Na Prostej Scenie prezentują się młodzi utalentowani wykonawcy z Sosnowca i regionu, wokaliści, instrumentaliści, stand-uperzy i didżeje. Każdy może odnaleźć, co mu w duszy gra i spędzić wieczór z przyjaciółmi, w pięknych okolicznościach przyrody, ponieważ Botanika Park niemal otwiera drzwi do Parku Bioróżnorodności – zapowiada Gabriela Gimel z Sosnowieckiej Sieci Szerokopasmowej Sp. z o.o.

Na Prostej Scenie zagrali już m.in. skrzypaczka Zuzanna Janczak, czyli ZJ Zuzanne, absolwentka Akademii Muzycznej w Krakowie oraz Królewskiego Konserwatorium Muzycznego w Brukseli, stypendystka Prezydenta Miasta Sosnowca oraz dwukrotna stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która coraz śmielej eksperymentuje z różnymi gatunkami muzycznymi. Pojawili się także gitarzysta Łukasz Sowa i wokalista Maks Miszczyk, utalentowani studenci Akademii Muzycznej na Wydziale Jazzu i Muzyki Rozrywkowej w Katowicach. Maks znany jest także szerszej publiczności ze swoich występów w Voice of Poland. Swój stand-up miał także Damian Kubik, który skutecznie rozbawił zgromadzonych gości. Pojawił się również didżej TenBen, który czarował słuchaczy starymi winylami i przygotowanymi specjalnie na ten wieczór kompozycjami. Zaśpiewała także utalentowana Martyna Smrek, studentka wokalistyki jazzowej Akademii Muzycznej w Katowicach z grupą Szmer.

Co jeszcze przed nami? Już 10 sierpnia na trąbce zagra Piotr Krakowski z Krakowa, kompozytor, multiinstrumentalista, producent muzyczny, który chętnie łączy blues z funkiem, altrockiem i elektroniką.

W kolejną sobotę 17 sierpnia Prosta Scena trafi do… wszystkich gości, którzy lubią śpiewać, by potwierdzić, że „Śpiewać każdy może, trochę lepiej lub trochę gorzej”.  Karaoke poprowadzi Roksana Rogala-Nowińska, aktorka, wokalistka, instruktorka muzyczna i uczestniczka „Szansy na sukces”.

W ostatnią sobotę sierpnia goście Botaniki będą mogli posłuchać koncertu w wykonaniu pianisty i skrzypka Sebastiana Smolenia, absolwenta Akademii Muzycznej w Katowicach i członka Zespołu Pieśni i Tańca Ziemia Kroczycka.  Cykl koncertów letnich zakończy 7 września występ skrzypaczki Zuzanny Janczak.

Botanika Park serwuje gościom także m.in. orzeźwiające napoje, aromatyczną kawę, lodowe desery, gorące przekąski oraz makarony według autorskich przepisów. Botanika Park działa od wtorku do niedzieli, od 12.00 do 20.00, a kawiarnia w Egzotarium w tych samych dniach w godz. od 9.00 do 19.00.

Koncerty rozpoczynają się o godz. 18.00. Wstęp jest wolny.

Pięćdziesiąt lat minęło niemal jak jeden dzień. Jak to się stało, że wybrał Pan artystyczną ścieżkę kariery?

Po ukończeniu szkoły powszechnej, czyli wówczas siedmiu klas, poszedłem w ślady brata, który uczył się Technikum Leśnym w Żywcu. W szkole działał taneczny zespół góralski. Ze względu na to, że zawsze byłem mały, ale skoczny, namówili mnie, żebym spróbował swoich sił w zespole, więc się zapisałem. Może to gdzieś w genach miałem, bo mój ojciec pochodził z Kamesznicy, spod Baraniej Góry. Wspaniały dla mnie był rok 1970, bo zostaliśmy najlepszym zespołem podczas Tatrzańskiej Jesieni. Wykosili nas tylko Gruzini, bo Gruzja przysyłała co roku zawodowców, więc nie mieliśmy z nimi szans. Jednak jako amatorzy byliśmy najlepsi. Zaraz po maturze pojechaliśmy na jeden z pierwszych festiwali do Kazimierza nad Wisłą. Bozia dała mi wtedy 3,5 oktawy, więc tym białym głosem jak zaciągnąłem, to w roku siedemdziesiątym wygrałem festiwal naturalnych śpiewaków. Moja partnerka z zespołu, która była już po pierwszym roku studiów na polonistyce, stwierdziła, że skoro tańczę, śpiewam i deklamuję wierszyki i całkiem dobrze mi to wychodzi, to mam zdawać egzamin do Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowiec. Poszedłem na egzamin i udało się.

Jak rodzice przyjęli wiadomość, że chce Pan zostać aktorem?

Na pewno byli zaskoczeni, ponieważ przed rozpoczęciem studiów byłem w teatrze może ze dwa razy w życiu i był to dla mnie całkiem obcy świat. Na egzamin do szkoły teatralnej bibliotekarka przygotowała ze mną kilka wierszy i fragmenty prozy. Wszedłem na egzamin,  zaprezentowałem się i widzę znudzonych już nieco członków komisji. Przedstawiłem to, co przygotowałem i pada pytanie ze strony egzaminatorów: „A pan coś jeszcze umie?”. Odpowiadam: „Umiem. Znam przyśpiewki góralskie”. Jak im ryknąłem w tej małej salce, to od razu się obudzili i oczy im się tylko wielkie zrobiły. „A jakieś opowieści góralskie pan zna?”, zapytali. Parę takich pieprznych opowiastek weselnych im opowiedziałem. I okazało się, że zdałem.

Ciężko było się zaaklimatyzować na studiach?

Na pewno miałem braki w zakresie przedmiotów humanistycznych i przez pewien czas zastanawiałem się, co ja robię w szkole teatralnej, czy to na pewno mój świat. W końcu w technikum leśnym na język polski, literaturę czy poezję zwraca się mniej uwagi niż na przedmioty zawodowe. Wziąłem się ostro do nauki, udało mi się nadrobić braki i potem już poszło gładko.

Jak trafił Pan do Teatru Zagłębia?

Podczas drugiego dyplomu przyjechał do nas dyrektor teatru z Bielska-Białej. Wpadł do naszego pokoju, porozmawialiśmy i z czwórką kolegów wylądowaliśmy w Bielsku. Tam spędziłem pięć sezonów. Potem zmarł mi ojciec w listopadzie 1979 roku i  musiałem zająć się mamą. Na wiosnę 1980 roku już przyjeżdżałem na próby z Bielska do teatru w Sosnowcu, a potem przeniosłem się do Strzemieszyc na stałe.

Czy był wtedy problem, żeby dostać angaż w teatrze?

Wtedy nie było z tym żadnych problemów, przynajmniej nic mi na ten temat nie wiadomo. W całym kraju działały trzy uczelnie teatralne, absolwentów nie było wielu, więc zwykle były jeszcze pojedyncze wolne etaty w teatrach. Dziś sytuacja jest zupełnie inna.  Przybyło uczelni państwowych, jest pełno uczelni prywatnych. Powstała taka nadwyżka aktorów na rynku, że jeśli ktoś się teraz do Akademii Teatralnej dostaje, to przyszły aktor wie od pierwszego semestru studiów, że możliwość zatrudnienia w teatrze wynosi zero.  Przyzwyczaja się do tego i  pozostają mu tylko… castingi, by dostać rolę.

Jak się Pan przygotowuje do roli?

Teraz inaczej niż dawniej. Teatr w latach 70. tak błyszczał, ponieważ cała moc teatru brała się z siły zespołów, które te teatry tworzyły. Aktorzy byli ze sobą bardzo zżyci. Towarzyszyła nam dogłębna praca nad rolą, żywe dyskusje i cel, by robić jak najlepszy teatr. Kiedyś przed premierą mieliśmy około dwudziestu prób czytanych. Reżyser konkretnie mówił, w jakim kierunku będziemy szli, gdzie i jaki jest nasz cel. Kiedy postać już była w głowie przemyślana i ułożona, dyskusje z reżyserem i kolegami zakończone, to wchodziliśmy na scenę. Dziś się rezygnuje z takiej formy pracy. Młodzi reżyserzy i dramaturdzy w taki sposób piszą teksty, że w jednej postaci kryje się… zaledwie jeden życiorys. Oznacza to dla aktora… zbyt mało do pracy i widza także pozostawiamy z niedosytem. Do tego dawniej dochodził odpowiedni klimat, stworzony przez światła i muzykę uzupełniającą pustą przestrzeń i tworzącą nastrój, zwłaszcza w przypadku sztuk rosyjskich. W tej chwili wszystko jest potargane, poszarpane, muzyka puszczona na full, światła ułożone punktowo, a młodych reżyserów interesuje, czy jest maszynka do robienia mgły. Rezygnuje się z przerw podczas spektakli, co też czasem bywa uciążliwe dla widza. Widz, który do nas przychodzi, chce się zrelaksować i oderwać się od codziennej prozy. Ma oczywiście wiele możliwości spędzania wolnego czasu, więc jeśli przychodzi do teatru, powinien otrzymać coś wyjątkowego. Przyjście do teatru ma być takim momentem, że kiedy gasną światła, akcja wciąga mnie całkowicie w inną rzeczywistość i nagle odrywam się od wszystkiego. Zabrać widza do innego świata można tylko za pomocą określonych treści i właściwej oprawy. Między innymi w jednej postaci musimy zebrać bogactwo kilku życiorysów, by widz mógł coś dla siebie znaleźć. Teraz postaci są bardziej płaskie, jednowymiarowe i przez to coraz trudniej zrobić na widzu wrażenie i czymś go zaskoczyć. Mam nadzieję, że to się zmieni.

Ile ról ma Pan na swoim koncie?

Przez te wszystkie lata nazbierało się 151 premier. Co ciekawe, najbardziej wspominam pierwsze występy w zespole góralskim, czyli tysiące ćwiczonych przysiadów, a w teatrze te sztuki, które były najbardziej wymagające  fizycznie. Zawsze byłem tym, który ma sprawność fizyczną za pięciu. Bardzo dobrze wspominam rolę Puka w „Śnie nocy letniej”, gdzie zjeżdżałem na linach, z loży dyrektorskiej skakałem na środek sceny, robiłem fikołka i kończyłem tekstem. Poza tym w trzech różnych teatrach udało mi się zagrać Papkina w „Zemście”, co też było ciekawym doświadczeniem.

Co lubi Pan robić w wolnym czasie?

Dawniej bardzo lubiłem jeździć konno. Ta pasja pojawiła się już na pierwszym roku studiów, kiedy wzięli nas do scen w filmie „Noce i dnie” za konnych, a same sceny były kręcone na Kazimierzu. Co najmniej cztery kilometry dzieliły nas od stajni do miejsca, gdzie robiliśmy zdjęcia. Łąka za stadionem, gdzie kręciliśmy film, prawie dwukilometrowa, była idealna, by zrobić szarżę. Można pić herbatę, kiedy koń jest dobrze ułożony w galopie. Obecnie mam kawałek ogrodu i ziemi i lubię się tym zajmować.

Czy ktoś z rodziny poszedł w Pana ślady?

Powiem szczerze, że odradzałem, zwłaszcza mojej córce. Role w sztukach są tak napisane, że na jedną sztukę przypada dziesięć ról męskich i dwie kobiece, więc ciężko jest pokazać swój talent i regularnie grać na scenie.

Przyjaciele postanowili uczcić ten piękny staż Pana i Ryszardy Bielickiej-Celińskiej na scenie benefisem w Teatrze Zagłębia. Jakie uczucia Panu towarzyszą?

Jestem ździebko zaskoczony i wzruszony. Nie ukrywam, że przetrzebił nas okres pandemii i przyszedł czas na refleksję. Z mojego rocznika trzymamy się w trójeczkę. Dwa lata mieszkałem w pokoju z Andrzejem Grabowskim. Ten trzeci to Jurek Kryszak. Grupa licząca 22 studentów, już powoli się wykrusza…

Obecnie w Teatrze Zagłębia możemy Pana oglądać w „Aniu z Zielonego Wzgórza” w roli profesora Philipsa,  w spektaklu  „Tango” w roli Eugeniusza czy w „Szewczyku Dratewce” w roli Króla.  Radość z grania jest zawsze taka sama?

Jest zawsze taka sama. To się w ogóle nie zmieniło przez te wszystkie lata.

Dziękuję za rozmowę.

Rozmawiała: Sylwia Turzańska

Na Arkadiusza Chęcińskiego (Koalicja Platformy i Lewicy dla Sosnowca) zagłosowało 40 691 mieszkańców Sosnowca, drugie miejsce zajął reprezentant Prawa i Sprawiedliwości radny Jacek Dudek z 16127 głosami, a trzecie Karina Wojtusiak z Trzeciej Drogi, na którą głos oddało 8514 osób.

W wyborach do Rady Miejskiej sosnowiczanie wybierali dwudziestu pięciu radnych – po pięciu w każdym okręgu. Zdecydowaną większość w skali miasta uzyskał Komitet Platformy i Lewicy, który uzyskał 55,62 procent głosów i 17 mandatów. Drugie miejsce zajęło Prawo i Sprawiedliwość z 24,33 procentami głosów i 6 mandatami. Po jednym mandacie uzyskały komitety Dumni z Sosnowca (10,78 proc. głosów) i Trzecia Droga (9,28 proc. głosów).

W sosnowieckiej Radzie Miejskiej zasiądzie 9 kobiet i 16 mężczyzn. Średnia wieku radnych to 47,32. Najstarszym radnym będzie 72-letni Jan Bosak (PiS), który powraca do grona radnych po przerwie, najmłodszym – 21-letni Jakub Ćmachowski (Platforma i Lewica).

Najwięcej głosów w poszczególnych okręgach uzyskali:

Okręg 1 (Pogoń, Milowice):
Wojciech Nitwinko (Platforma i Lewica) – 2859 głosów – uzyskał mandat
Ewa Szota (Platforma i Lewica) – 1963 głosy – uzyskała mandat
Renata Zmarzlińska-Kulik (PiS) – 1244 głosy – uzyskała mandat
Wiktor Radziejewski (Platforma i Lewica) – 1191 głosów – uzyskał mandat
Jakub Ćmachowski (Platforma i Lewica) – 728 głosów – uzyskał mandat
Agnieszka Rokita (PiS) – 698 głosów
Bartosz Górski (Platforma i Lewica) – 567 głosów
Ewelina Stasik (Trzecia Droga) – 528 głosów

Okręg nr 2 (Śródmieście, Stary Sosnowiec, część Sielca):
Michał Wcisło (Platforma i Lewica) – 2580 głosów – uzyskał mandat
Anna Jedynak-Rykała (Platforma i Lewica) – 2102 głosy – uzyskała mandat
Grażyna Welon (PiS) – 1584 głosy – uzyskała mandat
Michał Kaźmierczak (Platforma i Lewica) – 1404 głosy – uzyskał mandat
Michał Zając (Platforma i Lewica) – 739 głosów
Maciej Szafraniec (Dumni z Sosnowca) – 711 głosów – uzyskał mandat
Grzegorz Trzepiński (Dumni z Sosnowca) – 580 głosów
Kazimiera Malik (PiS) – 559 głosów
Danuta Gojna-Ucińska (Platforma i Lewica) – 558 głosów
Katarzyna Kidawa-Kałka (Trzecia Droga) – 541 głosów

Okręg nr 3 (Środula. Sielec, Dębowa Góra, Ludmiła, Dańdówka, część Klimontowa):
Arkadiusz Chęciński (Platforma i Lewica) – 3160 głosów – uzyskał mandat
Zdzisław Kempny (PiS) – 1432 głosy – uzyskał mandat
Grzegorz Mentel (Platforma i Lewica) – 1237 głosów – uzyskał mandat
Karina Wojtusiak (Trzecia Droga) – 729 głosów – uzyskała mandat
Wioletta Strączek (PiS) – 709 głosów
Zuzanna Samul (Trzecia Droga) – 640 głosów
Jakub Mermel (Platforma i Lewica) – 550 głosów – uzyskał mandat

Okręg nr 4 (Zagórze, część Klimontowa):
Damian Żurawski (Platforma i Lewica) – 4102 głosy – uzyskał mandat
Tadeusz Sokołowski (PiS) – 2322 głosy – uzyskał mandat
Halina Sobańska (Platforma i Lewica) – 1250 głosów – uzyskała mandat
Beata Jankowska (Platforma i Lewica) – 816 głosów – uzyskała mandat
Oskar Rojek (Dumni z Sosnowca) – 804 głosy
Agnieszka Wnuk (Trzecia Droga) – 697 głosów
Jacek Kazimierczak (Platforma i Lewica) – 567 głosów – uzyskał mandat

Okręg nr 5 (Porąbka, Kazimierz Górniczy, Ostrowy Górnicze, Cieśle, Maczki, Juliusz, Bór, Jęzor, Niwka, Modrzejów, część Klimontowa):
Jacek Dudek (PiS) – 2284 głosy – uzyskał mandat
Tomasz Niedziela (Platforma i Lewica) – 1617 głosów – uzyskał mandat
Małgorzata Pogoda-Mendakiewicz (Platforma i Lewica) – 1433 głosy – uzyskała mandat
Ewa Dzieża-Sowa (Platforma i Lewica) – 1271 głosów – uzyskała mandat
Katarzyna Kosałka (Platforma i Lewica) – 798 głosów
Zbigniew Byszewski (Platforma i Lewica) – 603 głosy
Joanna Jończyk (Trzecia Droga) – 555 głosów
Piotr Dudek (Platforma i Lewica) – 536 głosów
Jan Bosak (PiS) – 452 głosy – uzyskał mandat

Kolejny szósty już zespół ratownictwa medycznego, który w pierwszej kolejności będzie obsługiwał mieszkańców Sosnowca, zostanie uruchomiony w ramach Rejonowego Pogotowia Ratunkowego w Sosnowcu. Zespół ratownictwa wraz z nową karetką będzie śpieszył z pomocą sosnowiczanom i mieszkańcom Zagłębia już od 1 kwietnia.

O uruchomienie kolejnego zespołu, dzięki któremu skróci się czas oczekiwania pacjenta na przyjazd zespołu pogotowia, od kilku miesięcy zabiegali poseł Mateusz Bochenek oraz władze Rejonowego Pogotowia Ratunkowego w Sosnowcu.

– Przed kilkoma miesiącami obiecałem mieszkańcom, że nie spocznę, dopóki nie zapadnie decyzja o utworzeniu kolejnych zespołów ratownictwa medycznego, m.in. dla Sosnowca. Apele, konferencje, interpelacje, ale także spotkania i rozmowy  przyniosły oczekiwany rezultat. Podkreślam konsekwentnie, że ludzkie zdrowie i życie to priorytet. Dlatego cieszę się, że się udało i od 1 kwietnia nowy zespół będzie gotowy, by udzielać pomocy naszym mieszkańcom – mówi poseł Mateusz Bochenek. – Dziękuję za współdziałanie panu wojewodzie Markowi Wójcikowi, Narodowemu Funduszowi Zdrowia, Ministerstwu Zdrowia i oczywiście kierownictwu naszego pogotowia. Zapewniam przy okazji, że to nie wszystko. Szykujemy kolejne rozwiązania, tym razem we współpracy z sosnowieckim samorządem, by usprawnić i przyśpieszyć czas dojazdu pogotowia do  potrzebujących pomocy. A kolejnych dobrych informacji będzie więcej – dodaje.

Koszt takiej dobokaretki wynosi ok. 6500 zł, a środki na uruchomienie i działalność zespołu ratownictwa medycznego są przekazywane przez NFZ.

To nie koniec dobrych wiadomości. Obecnie w pogotowiu trwają ostatnie prace przygotowawcze do uruchomienia pierwszego w sosnowieckim pogotowiu własnego motoambulansu, który wyjedzie na drogi już 1 kwietnia. Motoambulans będzie do dyspozycji każdego dnia w godzinach od 7.00 do 19.00 aż do 30 września. – Ratownik, który porusza się na specjalnie wyposażonym motocyklu, z zamontowanym sprzętem medycznym, na miejsce wypadku jest w stanie dotrzeć w czasie nawet trzy razy krótszym niż karetka, omijając korki na drogach i udzielić natychmiastowej pomocy. Ponadto czasem okazuje się, że wystarcza pomoc udzielona przez ratownika motoambulansu i przyjazd karetki nie jest potrzebny, co także ma ogromne znaczenie, ponieważ zespół ratownictwa medycznego może zostać skierowany w inne miejsce – mówi Piotr Szwedziński, zastępca dyrektora ds. ratownictwa medycznego w Rejonowym Pogotowiu Ratunkowym w Sosnowcu.

Motoambulans ratunkowy to nowoczesny motocykl na bazie BMW R-1250 RT, który kosztował ok. 270 000 złotych, z czego 180 000 złotych pochodziło z dotacji województwa śląskiego. Do tej pory w mieście jeździł motoambulans, obsługiwany przez Fundację Ratownictwo Motocyklowe Polska. Wolontariusze pełnili także 12-godzinne dyżury pod kierownictwem dyspozytora. – Od kwietnia w Sosnowcu będziemy mieć własny motoambulans, ale oczywiście w dalszym ciągu współpracujmy z fundacją i korzystamy z ich pomocy – dodaje Piotr Szwedziński.

NFZ sfinansuje także dwa dodatkowe zespoły ratownictwa medycznego. Jeden z nich od 1 maja będzie obsługiwał mieszkańców Bytomia, a drugi od 1 czerwca mieszkańców Dąbrowy Górniczej.

]]> https://kuriermiejski.com.pl/egzotarium-zaprasza-od-2-grudnia/ Fri, 01 Dec 2023 10:51:58 +0000 http://kuriermiejski.com.pl/?p=20851 Do otwarcia nowego Egzotarium zostało już tylko kilka dni. Kto miał okazję być już w nowym obiekcie, wie, że w żaden sposób nie da się go porównać ze starym. Ale to dotychczasowe na pewno długo żywe będzie jeszcze w pamięci sosnowiczan, bo i funkcjonowało przecież przed ponad sześćdziesiąt lat. O jego remoncie mówiło się chyba, odkąd powstało. Kiedyś próbowano je też sprywatyzować, kiedyś przechadzali się po nim młodzi Izabela Trojanowska i Jan Frycz.

Zaczęło się od miejskiego parku, który na Starym Sosnowcu założono jeszcze przed II wojną światową. Obiekty zostały jednak zniszczone podczas wojny. Dopiero w lipcu 1956 roku udało się otworzyć w stolicy Zagłębia Dąbrowskiego obiekt, który mijaliśmy jeszcze kilka lat temu. Od początku stał się popularnym miejscem spacerów sosnowiczan i obowiązkowym punktem szkolnych wycieczek. Całe pokolenia docierały na Stary Sosnowiec tramwajem na spacer wśród palm i kaktusów i spotkanie z egzotycznymi rybkami i małpami. Pod koniec lat 60. największe zainteresowanie budziły anakonda, południowoamerykański jaszczur teju oraz żółte małpki kapucynki. Od początku obiektu mówiło się też o potrzebie jego rozbudowy. Udało się dopiero po ponad sześćdziesięciu latach.

Sosnowiecka placówka współpracowała przez lata nie tylko ze Śląskim Ogrodem Zoologicznym w Chorzowie, ale i z zoo wrocławskim, kierowanym przez Hannę i Antoniego Gucwińskich. Na początku lat siedemdziesiątych prasa informowała, że właśnie na Dolny Śląsk trafia trzymetrowa anakonda, którą w Sosnowcu przyjęto na wychowanie. Do nas trafić miała za to kolejna. Ozdobą palmiarni była wówczas jednak mała rybka. Wartość paletki brązowej wyceniano na 1200 ówczesnych złotych. Wiadomości Zagłębia pisały, że wygląda trochę jak mała flądra, ma bardzo duże oczy i w zależności od humoru zmienia ubarwienie. W 1970 narzekano, że naszym Egzotarium mało interesuje się… Ministerstwo Gospodarki Komunalnej, które w ciągu ostatnich piętnastu lat tylko raz przydzieliło Sosnowcowi zwierzę z importu. Podkreślano za to, że życzliwie do Egzotarium są ustosunkowane władze miejskie, ale… „Obiekt przy ul. 22 Lipca wymaga remontu. Kto wie, czy nawet nie pełnej przebudowy”.

W tej kwestii przez lata nie zmieniało się nic. W latach osiemdziesiątych w Egzotarium stały już stemple podtrzymujące część budynek po ujawnieniu się szkód górniczych. Jak wyglądał obiekt w tym czasie, można zobaczyć w popularnym, kręconym wówczas serialu „Blisko, coraz bliżej” o losach śląskiej rodziny Pasterników, część której wylądowała, swoją drogą, w Sosnowcu. Warto zwrócić uwagę na siódmy odcinek, w którym po sosnowieckiej palmiarni przechadzają się wychowany w polskiej rodzinie Henryk Pasternik grany przez Jana Frycza z córką niemieckiego właściciela kopalni Hildegardą Belsche, w którą wcieliła się Izabela Trojanowska.

Przemiany społeczno-gospodarcze przyniosły dla Egzotarium kolejne problemy. Wpływy z biletów, chociaż wynoszące wówczas 60 milionów złotych, przy kosztach i ówczesnej wartości pieniądza, niewiele tak naprawdę znaczyły. W 1991 roku Egzotarium postanowiono nawet sprzedać. Zorganizowano przetarg, do którego zgłosiło się trzech oferentów, jednak okazało się, że bardziej niż rośliny i zwierzęta interesują ich pomieszczenia gospodarcze i magazyny, w których można by zorganizować hurtownię czy mały zakład produkcyjny. Ot, uroki początków polskiego kapitalizmu. Ostatecznie Egzotarium przetrwało i nadal przyciągało spragnionych egzotyki.

Wreszcie, w 2020 roku udało się podpisać umowę na przebudowę Egzotarium. Stary obiekt szybko został wyburzony i rozpoczęła się budowa nowego, który funkcjonuje teraz jako Centrum Edukacji Ekologicznej Egzotarium.

W budynku powstała duża sala edukacyjna, wyposażona w komputery, mikroskopy czy systemy multimedialne, gdzie uczniowie będą mogli odbywać lekcje przyrody, biologii czy geografii. Będą się tam odbywać warsztaty, wykłady, wystawy, a wszystko to przy pięknym widoku na tropikalne rośliny i zwierzęta w palmiarni. Powstało również minikino, w którym każdy odwiedzający będzie mógł obejrzeć film edukacyjny, dotyczący rodzimej przyrody. W budynku działa również kawiarnia.

Ścieżkę edukacyjną wewnątrz budynku zwiedzający będzie zaczynał od poziomu -1. W tej części CEE są olbrzymie akwaria z takimi gatunkami jak duch amazoński, pielęgnica szmaragdowa, arowana srebrna, płaszczki słodkowodne i pirania pacu. W terrariach będzie można podziwiać też gady i owady. Znajdzie się tam m.in. wąż chiński i pająk topik, anakonda zielona (odpowiednik rodzimego zaskrońca), ptaszniki i drzewołazy dendrobates – jadowite żaby, które o stopniu swojej jadowitości informują poprzez zabarwienie skóry.

Następnie ścieżka edukacyjna prowadzi zwiedzającego do palmiarni na poziom parteru. Na tym poziomie głównymi eksponatami są rośliny, ale wśród roślin projektantom udało się znaleźć miejsce także dla zwierząt m.in. legwana zielonego, żółwia żabuti, bazyliszka płatkogłowego, bazyliszka pręgowanego, boa dusiciela, pytona rombowego, pytona siatkowego, boa tęczowego brazylijskiego, anolisa kubańskiego, kajmana okularowego, badylarki pospolitej czy też tukana wielkiego.

Sama palmiarnia podzielona została na trzy strefy: strefę klimatu śródziemnomorskiego, strefę pustynną i tropikalną, a w każdej panują inne warunki. Sterowanie klimatem odbywa się poprzez zapewnienie prawidłowej temperatury, wilgotności i światła tak, aby warunki zbliżone były jak najbardziej do tych panujących w naturze. Podróż po Egzotarium kończyć się będzie na szczycie rampy, która kieruje zwiedzających na poziom +1. W tym miejscu znajduje się sala edukacyjna, przestrzeń wystawiennicza wystaw stałych czasowych, kino edukacyjne, a także w kawiarnia.

Otoczenie również pełni rolę edukacyjną. Wzdłuż szklanej elewacji palmiarni został wybudowany długi zbiornik wodny, gdzie utworzono rodzime zbiorowisko szuwarowe. To odzwierciedlenie biotopu znajdującego się pierwotnie nad brzegiem rzeki Przemszy.

Nowym elementem Egzotarium jest także korzystanie z odnawialnych źródeł energii. W ramach inwestycji wykonano panele fotowoltaiczne. Ponadto wody deszczowe pochodzące z połaci dachowej będą wykorzystywane do podlewania terenów zielonych.

Przebudowa Egzotarium kosztowała ostatecznie dokładnie 63 967 412,71 zł. Prace wykonało konsrocjum Mostostalu Zabrze – Gliwickie Przedsiębiorstwo Budownictwa (lider konsorcjum) oraz Maximus ZBH Sp. z o.o. (partner konsorcjum).

Gmina Sosnowiec otrzymała dofinansowanie na kwotę 15,3 mln złotych w ramach programu Regionalnego Programu Operacyjnego woj. śląskiego na lata 2014 – 2020 działanie 5.4.3 – ochrona różnorodności biologicznej. Projekt składa się z dwóch komponentów utworzenia Centrum Edukacji Ekologicznej Egzotarium i rewitalizacji terenów zielonych w tzw. Parku Tysiąclecia.

– Każdy z sosnowiczan ma swoje wspomnienia ze starego Egzotarium. Na pewno wielu wrażeń dostarczy również nowy obiekt, który powstał w jego miejscu. Nowe Egzotarium na pewno będzie promowało nie tylko Sosnowiec, ale i cały region. Do tej wspaniałej metamorfozy doszło również dzięki wsparciu środków europejskich. To miejsce przypomina nam, jak są one ważne. Po wielu miesiącach prac otwieramy nowe Egzotarium. Wśród egzotycznych roślin i zwierząt czas będzie można spędzić na pewno ciekawie. Życzę wielu pięknych wrażeń, zachęcam i zapraszam wszystkich sosnowiczan do nowego Egzotarium! – zaprasza prezydent Sosnowca Arkadiusz Chęciński.